Wkładki ortopedyczne nie są potrzebne każdemu. Ich dobór powinien wynikać z przyczyny bólu lub przeciążeń, mówi fizjoterapeuta dr Jacek Sołtys ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Płaskostopie nie zawsze wymaga leczenia; przy ocenie ważniejsze są m.in. ból, stopień postępu deformacji, ruchomość i sprawność stopy.
U zdrowych osób bez dolegliwości i bez problemów z układem ruchu zazwyczaj nie ma wskazań do stosowania wkładek. Jeśli pojawiają się ból lub przeciążenie, wkładka może być jednym z elementów terapii, ale najpierw należy ustalić źródło problemu. W zależności od sytuacji wystarczy wkładka gotowa, potrzebne może być indywidualne dopasowanie, albo stosowanie wkładek nie będzie uzasadnione.
Obuwie i codzienne obciążenia
Buty niedopasowane do długości lub szerokości stopy łączy się z bólem oraz powstawaniem odcisków i modzeli. Mogą też prowadzić do deformacji mniejszych palców. Badania obserwacyjne wskazują ponadto związek między długotrwałym noszeniem w młodości obuwia o bardzo wąskim przodzie a występowaniem u kobiet palucha koślawego (haluksa).
Sołtys podkreśla, że stan stóp zależy nie tylko od obuwia. Istotne są także wiek, masa ciała, choroby metaboliczne i neurologiczne, indywidualna budowa, poziom aktywności fizycznej oraz przebyte urazy.
Przy wyborze butów ważniejsze są wygoda i dopasowanie do stopy niż marka czy moda. Obuwie nie powinno uciskać palców ani obcierać, a podeszwa powinna odpowiadać rodzajowi aktywności. Nie istnieje jeden model odpowiedni dla wszystkich.
Większa amortyzacja nie zawsze oznacza lepszą ochronę stóp. Obuwie minimalistyczne, nazywane barefoot, stawia większe wymagania dla mięśni i tkanek, więc niektóre osoby muszą stopniowo przyzwyczajać stopy do takiego obciążenia.
Buty na wysokim obcasie zwiększają obciążenie przodostopia i mogą pogarszać równowagę. Ważne są też wysokość obcasa, szerokość przodu buta oraz czas jego noszenia. U części kobiet po ciąży obserwuje się obniżenie łuku stopy, zmniejszenie jego sztywności i niewielkie wydłużenie stopy, co jednak nie oznacza automatycznie konieczności zmiany rozmiaru obuwia u wszystkich.
Ćwiczenia i ocena płaskostopia
Trening mięśni wewnętrznych stopy może poprawiać ich siłę, zwiększać stabilność w staniu oraz wpływać na niektóre parametry ustawienia stopy. Pojedyncze ćwiczenie nie skoryguje każdej deformacji; przy utrwalonych zmianach sam trening zwykle nie wystarczy do wyprostowania palców. Ćwiczenia mogą natomiast poprawiać kontrolę mięśniową, ruchomość i zmniejszać dolegliwości, zwłaszcza na wczesnym etapie zmian.
Sołtys nie uważa chodzenia boso za obowiązkowo najzdrowsze dla każdego dziecka. W bezpiecznym otoczeniu chodzenie boso może stanowić naturalną aktywność i dostarczać bodźców czuciowo‑ruchowych. Buty powinny chronić stopę, być dobrane pod względem długości i szerokości oraz nie ograniczać swobody ruchów palców.
W ocenie płaskostopia ważniejsze są ból, postępująca deformacja, ograniczenia ruchowe i zdolność do wykonywania codziennych czynności niż sam kształt łuku. U dzieci trzeba uwzględnić etap rozwoju, elastyczność i sprawność stopy. Brak bólu nie zawsze oznacza, że ze stopą wszystko jest w porządku; niektóre deformacje mogą przebiegać bez dolegliwości, a u osób z zaburzeniami czucia ból może nie być wiarygodnym sygnałem przeciążenia.
Źródło: Rynek Zdrowia.



