Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) to grupa chorób, w których wirus atakuje komórki wątroby. Najważniejsze typy oznacza się literami A, B i C. Łączy je narząd, który atakują, ale różni je niemal wszystko inne: droga zakażenia, ryzyko przewlekłości, dostępność szczepionki i leczenia. Mylenie ich prowadzi do złych wniosków.
Trzy główne typy
- WZW typu A: zakażenie drogą pokarmową, przez skażoną wodę i żywność. Zwykle ostre i samoograniczające się, nie przechodzi w postać przewlekłą. Jest szczepionka.
- WZW typu B: zakażenie przez krew, kontakty seksualne i z matki na dziecko. Może przejść w postać przewlekłą, grożącą marskością i rakiem wątroby. Jest szczepionka.
- WZW typu C: zakażenie głównie przez krew. Często przebiega skrycie i przechodzi w postać przewlekłą. Nie ma szczepionki, ale jest skuteczne leczenie.
Czemu bywa ciche
Przewlekłe zapalenie wątroby typu B i C potrafi latami nie dawać objawów. Wątroba uszkadza się powoli, a pierwsze sygnały, jak zmęczenie, pobolewanie pod prawym żebrem czy zażółcenie skóry, pojawiają się późno. Dlatego wiele zakażeń wykrywa się przypadkiem albo dopiero na etapie powikłań.
WZW typu C długo nie boli i nie daje objawów, a może po cichu prowadzić do marskości. To argument za jednorazowym przebadaniem się, zwłaszcza jeśli kiedykolwiek miało się kontakt z krwią w warunkach ryzyka.
Diagnostyka
Podstawą są badania serologiczne z krwi: wykrycie antygenów i przeciwciał właściwych dla danego wirusa, a w razie potrzeby badania wykrywające materiał genetyczny wirusa i oceniające stan wątroby. Interpretacja należy do lekarza, bo sam dodatni wynik przeciwciał nie zawsze oznacza czynne zakażenie.
Profilaktyka i leczenie
Przeciw typom A i B chronią szczepienia, a szczepienie przeciw WZW B jest w Polsce obowiązkowe u noworodków. Przewlekłe WZW C można dziś w większości przypadków wyleczyć nowoczesnymi lekami przeciwwirusowymi. WZW B leczy się lekami hamującymi wirusa, zwykle przewlekle.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.
Źródła
- World Health Organization, Hepatitis B and Hepatitis C fact sheets
- Polskie Towarzystwo Hepatologiczne, zalecenia dotyczące wirusowych zapaleń wątroby