Około 13 tys. pacjentów oczekuje na kwalifikację do programów lekowych, poinformował Mateusz Oczkowski z Ministerstwa Zdrowia podczas XXI Forum Rynku Zdrowia. Eksperci podkreślali, że sama refundacja preparatu nie musi znaczyć natychmiastowego rozpoczęcia leczenia, jeśli system organizacyjny i finansowy placówek nie pozwala na szybką kwalifikację.
W debacie uczestniczyli przedstawiciele środowiska klinicznego, Ministerstwa Zdrowia oraz organizacji pacjentów. Rozmowy dotyczyły barier, które utrudniają przekucie postępu terapeutycznego w rzeczywisty dostęp do leczenia dla chorych.
Badania muszą poprzedzać dobór terapii
W przypadku raka płuca istotne jest wykonanie badań molekularnych pozwalających zidentyfikować zmiany podatne na leczenie celowane. Prof. Adam Płużański wskazywał, że dzięki takim badaniom niektórzy pacjenci z zaawansowaną chorobą mogą żyć przez lata przy dobrej jakości życia. W Polsce diagnostyka molekularna jest finansowana, jednak sprawne przeprowadzenie badań utrudniają m.in. problemy z przekazywaniem materiału między placówkami, niewystarczająca ilość pobranej tkanki oraz brak określonej ścieżki diagnostycznej.
Dr Katarzyna Pogoda zwracała uwagę, że u pacjentek z hormonozależnym rakiem piersi mutacje ESR1 mogą pojawiać się w przebiegu choroby przerzutowej i wpływać na skuteczność hormonoterapii. Jej zdaniem problemem pozostaje zarówno refundacja odpowiednich terapii, jak i organizacja diagnostyki umożliwiającej identyfikację pacjentek, które mogłyby z nich skorzystać.
Przedstawiciel resortu zdrowia zapowiedział dążenie do jednoczesnego procedowania kwestii refundacji leku oraz finansowania badań potrzebnych do kwalifikacji pacjentów. Obecnie komponent lekowy i kwestia świadczeniowa bywają procedowane przez różne departamenty i w różnym czasie, co może opóźniać pełne uruchomienie terapii.
Programy lekowe i dostęp do leczenia
Eksperci wskazywali, że konstrukcja programów lekowych bywa sztywna, a wymogi dokumentacyjne oraz obowiązek wykonywania badań w określonych odstępach zwiększają obciążenie administracyjne lekarzy. Takie warunki mogą utrudniać optymalne wykorzystanie dostępnych terapii.
Przedstawiciele organizacji pacjentów informowali, że chorzy spełniający kryteria programów nie zawsze mogą natychmiast rozpocząć terapię z powodu problemów finansowych placówek, opóźnień w rozliczeniach i ograniczeń organizacyjnych. W efekcie pacjenci szukają oddziałów, które nadal prowadzą dany program, a organizacje zamierzają gromadzić dane o rzeczywistym czasie oczekiwania na rozpoczęcie leczenia.
W kontekście raka piersi prof. Tadeusz Pieńkowski zwracał uwagę na luki dotyczące dostępu do podwójnej blokady HER2 w leczeniu uzupełniającym po operacji, zwłaszcza gdy zajęte są węzły chłonne. Wspomniał też, że preparaty podawane podskórnie mogą znacząco skrócić czas podania leku z godzin do minut, co ma znaczenie dla pacjentek i organizacji pracy oddziałów.
Koordynacja, kadry i jakość
>Krajowa Sieć Onkologiczna ma poprawić koordynację opieki, tak by pacjent nie musiał samodzielnie organizować kolejnych etapów diagnostyki i leczenia. Prof. Mariusz Bidziński podkreślał, że ważne jest łączenie leczenia możliwie blisko miejsca zamieszkania z utrzymaniem odpowiednich standardów jakości oraz zapewnieniem doświadczenia personelu i właściwej infrastruktury w ośrodkach.
W debacie podkreślono też problem braków kadrowych w onkologii klinicznej. Prof. Tadeusz Pieńkowski zwracał uwagę na niewystarczającą liczbę specjalistów, a prof. Magdalena Knetki-Wróblewska postulowała zatrudnianie asystentów medycznych, którzy przejęliby zadania administracyjne i raportowe, umożliwiając lekarzom skupienie się na decyzjach terapeutycznych i kontakcie z pacjentem.
Uczestnicy dyskusji wskazywali ponadto na potrzebę wzmocnienia działań profilaktycznych. Wymieniano niską zgłaszalność do mammografii, niewystarczające wykorzystanie badań przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy, niski poziom szczepień przeciw HPV oraz konieczność ograniczania ekspozycji na tytoń i alkohol. Prof. Knetki-Wróblewska wiązała z kolei nadzieje z uruchomieniem programu wczesnego wykrywania raka płuca, który może przesunąć rozpoznania na wcześniejsze stadia.
Źródło: Rynek Zdrowia (relacja z XXI Forum Rynku Zdrowia).



