Jedna dawka donosowego benzoesanu mebufoteniny zmniejszyła objawy depresji lekoopornej, a poprawa utrzymywała się przez osiem tygodni obserwacji. W badaniu opublikowanym w „JAMA” najkorzystniejszy bilans skuteczności i bezpieczeństwa wykazała dawka 8 mg.
W badaniu fazy 2b uczestniczyło 193 osoby w wieku od 18 do 75 lat z umiarkowaną lub ciężką depresją. U wszystkich badanych od dwóch do pięciu wcześniejszych terapii przeciwdepresyjnych nie przyniosło wystarczającej poprawy. Badanie prowadzono w 38 ośrodkach w Australii, Europie i Stanach Zjednoczonych; wśród uczestników było 49 pacjentów z Polski. Współautorem publikacji jest prof. Wiesław J. Cubała z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
Uczestnicy otrzymali jednorazowo donosowo benzoesan mebufoteniny w dawkach 8 mg, 12 mg albo 0,3 mg; najniższa z nich pełniła rolę dawki porównawczej. Wszyscy mieli zapewnione wsparcie psychologiczne, a wcześniejsze leki przeciwdepresyjne odstawiano pod nadzorem, jeśli było to konieczne. Obserwacja trwała osiem tygodni. Badanie zaplanowano jako podwójnie zaślepione.
Remisja u 26 proc. po dawce 8 mg
Po czterech tygodniach średni wynik w skali MADRS (Montgomery'ego i Åsberga) obniżył się o średnio 12,5 punktu w grupie przyjmującej 8 mg i o 11,1 punktu w grupie otrzymującej 12 mg, wobec 5,5 punktu w grupie porównawczej; różnice były istotne statystycznie.
Remisję, rozumianą jako ustąpienie objawów lub ich zmniejszenie do minimalnego poziomu, stwierdzono u 26 proc. osób po 8 mg, 18 proc. po 12 mg i 8 proc. w grupie porównawczej. Spadek nasilenia objawów o co najmniej połowę odnotowano odpowiednio u 35 proc., 34 proc. i 12 proc. uczestników.
Zdarzenia niepożądane zgłaszano u 76 proc. osób przyjmujących 8 mg, u 85 proc. osób po 12 mg oraz u 73 proc. w grupie porównawczej. Większość zdarzeń miała nasilenie łagodne lub umiarkowane; najczęściej zgłaszano ból głowy, nudności i ból w miejscu podania. U jednej osoby otrzymującej 12 mg odnotowano dwa ciężkie zdarzenia niepożądane w postaci napadów paniki uznane za związane z leczeniem. Stwierdzano też przejściowe wzrosty ciśnienia tętniczego i tętna, ustępujące w ciągu około godziny; nie odnotowano zachowań samobójczych, choć zgłaszano myśli samobójcze bez zamiaru ich realizacji.
Większość gotowa do wypisu po dwóch godzinach
W ciągu dwóch godzin kryteria gotowości do opuszczenia ośrodka spełniało 85 proc. osób otrzymujących 8 mg oraz 78 proc. osób po 12 mg. Zgodnie z protokołem pacjenci mogli jednak opuścić ośrodek najwcześniej po czterech godzinach.
Autorzy opisali ograniczenia badania: uczestnicy i personel często mogli domyślić się przydzielonej dawki na podstawie efektów psychodelicznych, co mogło wpływać na oczekiwania; niezależni oceniający nasilenie depresji nie znali jednak przydziału. Grupa była mało zróżnicowana etnicznie i mogła obejmować zbyt niewiele osób z najcięższą lekoopornością. Nie oceniono odrębnego wpływu wsparcia psychologicznego. Do badań fazy 3 wybrano dawkę 8 mg.
Skuteczność i bezpieczeństwo preparatu wymagają potwierdzenia w większych badaniach; nie wiadomo, jak długo utrzymuje się poprawa po upływie ośmiu tygodni ani jakie mogą być skutki wielokrotnego podawania leku. Badanie sfinansowała Beckley Psytech Ltd, należąca do AtaiBeckley; pracownicy sponsora uczestniczyli między innymi w projektowaniu badania, analizie danych i przygotowaniu publikacji.
Źródło: Rynek Zdrowia (za badaniem opublikowanym w „JAMA”).



