Blisko 25 proc. z 98,6 tys. osób objętych badaniem otrzymało przynajmniej raz lek, którego skuteczność lub bezpieczeństwo mogły zależeć od ich genów, a wśród wymienionych preparatów znalazły się m.in. ibuprofen, omeprazol, pantoprazol i atorwastatyna.
Naukowcy z University of Pittsburgh przeanalizowali u uczestników warianty 16 genów i porównali wyniki z dokumentacją medyczną; u każdego wykryto co najmniej jeden wariant mogący oddziaływać na leki, a u połowy osób takich wariantów było dziewięć lub więcej.
Geny wpływają na sposób, w jaki organizm metabolizuje leki, czyli jak je przetwarza i usuwa. Autorzy zastrzegli jednak, że sama obecność wariantu nie przesądza o nieskuteczności czy niebezpieczeństwie preparatu; może wskazywać na potrzebę zmiany dawki albo dokładniejszego monitorowania pacjenta.
Test zapisany w dokumentacji medycznej
Badacze postulują szersze wykorzystanie farmakogenomiki i proponują wykonanie jednorazowego testu obejmującego wiele wariantów, którego wynik byłby dołączony na stałe do dokumentacji pacjenta, tak by system przy wystawianiu recept mógł ostrzegać lekarza o możliwej odmiennej reakcji na dany preparat.
Jak przypomniał prof. Philip E. Empey, w dokumentacji ponad 300 leków uwzględniono informacje o zależnościach między genami a działaniem preparatów; w przypadku niektórych z nich badania genetyczne zaleca się przed rozpoczęciem terapii. Jako przykład autorzy wskazali pewne leki stosowane w chemioterapii raka jelita grubego, które u osób z określonymi wariantami mogą wywoływać szczególnie ciężkie działania niepożądane, wcześniejsze badanie pozwala wtedy zmodyfikować terapię i ograniczyć ryzyko powikłań.
Naukowcy podkreślili jednocześnie, że przed powszechnym wdrożeniem badań farmakogenomicznych trzeba ocenić ich koszty oraz rzeczywiste korzyści, bo sama obecność wariantu nie przesądza, czy test poprawi wyniki leczenia.
Źródło: Rynek Zdrowia (za publikacją naukowców z University of Pittsburgh w „Science Translational Medicine”).


