W modelach zwierzęcych niedobór TMEM174 był związany z większym wapnieniem naczyń i krótszym przeżyciem, zwłaszcza gdy zwierzęta otrzymywały dietę bogatą w fosforany. Badacze z CU Anschutz School of Medicine zidentyfikowali to białko w nerkach i opisali jego rolę w regulacji stężenia fosforanów we krwi. Wyniki badania ukazały się w czasopiśmie Scientific Reports; autorzy wskazują na potencjalne znaczenie dla osób z przewlekłą chorobą nerek.
Jak TMEM174 wpływa na fosforany
Nerki odzyskują część przefiltrowanych fosforanów; białko NPT2A odpowiada za reabsorpcję i cofa do krwi około trzech czwartych tej ilości. Naukowcy wykazali, że TMEM174 wiąże się z NPT2A i osłabia jego aktywność, zmieniając tempo ponownego wchłaniania fosforanów. Badacze przyznają jednocześnie, że mechanizm działania nie jest jeszcze w pełni poznany.
Przewlekle podwyższone stężenie fosforanów sprzyja przemianie komórek mięśni gładkich w ścianie naczyń w komórki przypominające kostne i odkładaniu kryształów fosforanu wapnia, co prowadzi do usztywnienia naczyń i może podnosić ryzyko chorób sercowo‑naczyniowych. W doświadczeniach na zwierzętach brak TMEM174 zaburzał kontrolę poziomu fosforanów, nasilał wapnienie naczyń i skracał przeżycie; ograniczenie ilości fosforanów w diecie częściowo łagodziło te negatywne efekty (DOI: 10.1038/s41598-026-74353-2).
Fosforany w przetworzonej żywności
Fosfor występuje naturalnie w produktach takich jak mięso, pełne ziarna, orzechy, rośliny strączkowe i nabiał. Producenci dodają też fosforany do żywności przetworzonej i napojów, między innymi po to, by wydłużyć trwałość i zmienić właściwości produktów.
Badacze zwracają uwagę, że dodatki fosforanowe wchłaniają się szybciej i pełniej niż fosforany naturalne; źródło wymienia jako bogate w te związki m.in. fast foody, wędliny i napoje gazowane. Osobom z przewlekłą chorobą nerek trudno jest kontrolować poziom fosforanów wyłącznie dietą, ponieważ związki te występują w wielu produktach.
Możliwe znaczenie dla pacjentów z PChN
Niedobór TMEM174 wydaje się być w dużej mierze uwarunkowany genetycznie, a nie bezpośrednio spowodowany samą przewlekłą chorobą nerek. W związku z tym pacjenci z PChN, którzy mają obniżone stężenie tego białka, mogą być narażeni na dodatkowe problemy zdrowotne wynikające z zaburzeń homeostazy fosforanów.
Główny autor badania, dr Makoto Miyazaki, zapowiada dalsze badania nad białkami nerkowymi i hormonami regulującymi równowagę chemiczną organizmu oraz nad przyczynami tworzenia się złogów wapnia w naczyniach u osób z PChN. Badacze liczą, że poznanie mechanizmów związanych z TMEM174 otworzy drogę do terapii ograniczających ponowną reabsorpcję nadmiaru fosforanów przez nerki.
Źródło: Rynek Zdrowia (za badaniem naukowców z Wydziału Medycznego Uniwersytetu Kolorado, opublikowanym w czasopiśmie Scientific Reports).