Biały fragment paznokcia może świadczyć o tym, że część płytki oddzieliła się od łożyska. Zmiana ta, nazywana onycholizą, często przebiega bez bólu. Powstała szczelina ułatwia gromadzenie wilgoci i zanieczyszczeń, co zwiększa ryzyko zakażeń wtórnych.
W prawidłowym paznokciu płytka ściśle przylega do znajdującego się pod nią łożyska, które nadaje jej różowy kolor. Gdy obie struktury się rozdzielą, pod paznokciem pojawia się powietrze, a odsłonięty fragment zwykle staje się biały lub mleczny; czasami ma też odcień żółtawy albo szarawy. Zmiana najczęściej zaczyna się przy wolnym brzegu i może przesuwać się w kierunku nasady.
Przyczyny mogą być różne
Do odwarstwienia często prowadzą urazy mechaniczne; nie zawsze są to jednorazowe silne urazy, uszkodzenia mogą kumulować się wskutek powtarzającego się nacisku. U stóp istotne znaczenie ma źle dopasowane, zbyt ciasne obuwie. Podobne przeciążenia narażają biegaczy i osoby uprawiające intensywną aktywność fizyczną.
Zabiegi kosmetyczne także mogą osłabić połączenie płytki z łożyskiem: przyczyną bywa nadmierne piłowanie, nieprawidłowe usuwanie mas hybrydowych lub żelowych, błędy aplikacyjne (np. poparzenia termiczne w lampie UV/LED czy niepełne utwardzenie) oraz kontakt z drażniącymi preparatami. Onycholiza może też towarzyszyć zakażeniom grzybiczym, łuszczycy, niektórym chorobom tarczycy lub być reakcją na leki; dlatego identyczny wygląd paznokcia nie przesądza o jednej konkretnej przyczynie.
Fragment płytki, który odseparował się od łożyska, nie przylgnie do niego ponownie. To nie wyklucza jednak odzyskania prawidłowego wyglądu: jeśli uda się usunąć przyczynę, a struktury odpowiedzialne za wzrost nie uległy trwałemu uszkodzeniu, nowa część paznokcia może prawidłowo przylegać do podłoża. Paznokcie u stóp rosną znacznie wolniej niż na dłoniach, więc pełna wymiana może potrwać nawet kilkanaście miesięcy. Długotrwałe odwarstwienie sprzyja zmianom w obrębie łożyska, które utrudniają prawidłowy wzrost nowej płytki.
Kiedy skonsultować zmianę
Po zauważeniu odwarstwienia warto ograniczyć czynniki mogące je pogłębiać i umówić się na konsultację podologiczną. W komunikacie Agnieszka Nowaczyk-Panasiuk zaleca natychmiastowe zdjęcie stylizacji (hybrydy lub żelu) oraz maksymalne skrócenie paznokcia; przy zmianach stóp konieczna może być zmiana ciasnego obuwia. Ekspertka podkreśla też, by nie odrywać płytki samodzielnie, nie czyścić jej agresywnie ani nie próbować przyklejać z powrotem do skóry.
Pilniejszej diagnostyki wymagają zmiany, które szybko się powiększają, obejmują kolejne paznokcie lub towarzyszą im ból, obrzęk, wydzielina bądź nietypowe przebarwienia. Na konsultację nie powinny zwlekać osoby z cukrzycą, zaburzeniami krążenia lub obniżoną odpornością.
Podstawą skutecznej terapii jest rozpoznanie przyczyny. W zależności od obrazu klinicznego potrzebne mogą być badania mykologiczne lub konsultacja dermatologiczna. Postępowanie podologiczne może obejmować usunięcie odklejonej części płytki, oczyszczenie łożyska oraz zastosowanie odpowiednich preparatów i opatrunków. Przy nawracających zmianach przyczyną bywa przerost guzowatości paliczka dalszego, zmiana kostna uciskająca tkanki pod paznokciem; rozwiązaniem bywa plastyka opuszka palca, a kwalifikacja do zabiegu opiera się na dokładnej diagnostyce, w tym badaniu RTG.
Źródło: Rynek Zdrowia (komunikat z wypowiedziami Agnieszki Nowaczyk-Panasiuk, założycielki Instytutu Podologii w Poznaniu).



