Wstęp

Prace nad projektem ustawy o e-zdrowiu przyspieszają pod presją terminu wyznaczonego przez Krajowy Plan Odbudowy (KPO). Dokument, który ma wprowadzić ramy prawne dla cyfryzacji systemu ochrony zdrowia, trafić miał na posiedzenie Stałego Komitetu Rady Ministrów zaplanowane na 2 kwietnia 2026 r. Jednocześnie część kluczowych uwag zgłoszonych przez Ministerstwo Finansów na etapie uzgodnień międzyresortowych pozostaje nierozstrzygnięta.

Co jest przedmiotem sporu?

Główne zastrzeżenia koncentrują się wokół:

  • szacunków kosztów wdrożenia i utrzymania rozwiązań e-zdrowia,
  • mechanizmów finansowania inwestycji i późniejszych wydatków operacyjnych,
  • alokacji środków z KPO i sposobu ich monitorowania,
  • ryzyk budżetowych związanych z rozszerzeniem zakresu funkcjonalnego systemu.

Dlaczego termin z KPO przyspiesza decyzje?

KPO narzuca konkretne terminy wykorzystania środków, a opóźnienia w legislacji mogą skutkować koniecznością zmiany harmonogramów finansowania lub nawet utratą części alokacji. To powoduje presję na szybkie zamknięcie fazy uzgodnień i skierowanie projektu na kolejne etapy prac rządowych, mimo niezamkniętych kwestii merytorycznych.

Możliwe konsekwencje i zagrożenia

Przyspieszenie procesu legislacyjnego bez pełnej zgody co do kosztów i mechanizmów finansowania niesie za sobą kilka ryzyk:

  • niedoszacowanie kosztów – może prowadzić do konieczności dokapitalizowania projektu w kolejnych latach,
  • niejasne reguły finansowania – utrudnią planowanie instytucjom ochrony zdrowia i wykonawcom,
  • ryzyko polityczne – spór między resortami może osłabić poparcie dla projektu,
  • opóźnienia wdrożeniowe – zmiany w trakcie realizacji zwiększają ryzyko wydłużenia harmonogramu i podwyższenia kosztów.

Skutki dla świadczeniodawców i pacjentów

Niepewność prawno-finansowa przekłada się bezpośrednio na podmioty realizujące świadczenia medyczne:

  • szpitale i przychodnie mogą wstrzymywać inwestycje w infrastrukturę IT,
  • dostawcy oprogramowania i integratorzy stoją przed problemem niepewności zamówień,
  • pacjenci mogą odczuć opóźnienia w dostępności zintegrowanych usług cyfrowych, takich jak elektroniczna dokumentacja medyczna czy teleporady.

Scenariusze dalszego przebiegu i rekomendacje

Przedstawiamy trzy realistyczne scenariusze oraz rekomendacje dla decydentów:

  1. Przyspieszone przyjęcie z rezerwami
    • opis: projekt zostaje skierowany do Stałego Komitetu RB z zastrzeżeniami i przyjęty warunkowo;
      • ryzyko: konieczność szybkich poprawek wykonawczych i budżetowych;
    • rekomendacja: wprowadzić mechanizmy korekcyjne w ustawodawstwie i jasno określić limity wydatków;
  2. Opóźnienie i dalsze konsultacje
    • opis: decyzja zostaje odroczona do czasu wyjaśnienia rozbieżności MF z innymi resortami;
    • ryzyko: możliwa utrata części alokacji z KPO i przesunięcie harmonogramu;
    • rekomendacja: zdefiniować najbardziej krytyczne elementy finansowania i zająć się nimi priorytetowo;
  3. Kompleksowe porozumienie międzyresortowe
    • opis: strony osiągają kompromis odnośnie kosztów i mechanizmów finansowania;
    • ryzyko: wymagane intensywne negocjacje i czas na dopracowanie szczegółów;
    • rekomendacja: powołać roboczą grupę finansowo-technologiczną z przedstawicielami MF, MZ i ekspertów z sektora.

Jak minimalizować ryzyko w praktyce?

Z praktycznego punktu widzenia rekomendowane działania to:

  • przeprowadzenie niezależnej weryfikacji kosztorysów i modeli finansowych,
  • wdrożenie mechanizmów etapowania wdrożeń, by rozłożyć ryzyko budżetowe,
  • jasne i przewidywalne reguły rozliczania środków z KPO,
  • mechanizm aktualizacji przepisów wykonawczych bez konieczności zmiany ustawy głównej.

Podsumowanie

Projekt ustawy o e-zdrowiu osiąga kolejny ważny etap — ma trafić na Stały Komitet Rady Ministrów 2 kwietnia 2026 r. — jednak kluczowe zastrzeżenia Ministerstwa Finansów dotyczące kosztów i zasad finansowania nie zostały w pełni rozstrzygnięte. Szybkie decyzje będą konieczne, aby nie utracić korzyści wynikających z finansowania KPO, ale powinny iść w parze z rzetelną weryfikacją ekonomiczną i rozwiązaniami ograniczającymi ryzyko budżetowe.

Najważniejsze: decyzje przyspieszone muszą zawierać mechanizmy korekcyjne i jasne reguły finansowania, by projekt e-zdrowia mógł przynieść obiecane korzyści bez destabilizacji budżetu.