Krajowa Izba Fizjoterapeutów (KIF) zwróciła się do Narodowego Funduszu Zdrowia o udostępnienie danych dotyczących liczby fizjoterapeutów zatrudnionych w publicznych placówkach rehabilitacyjnych. Wniosek jest reakcją na napływające do samorządu sygnały o trudnościach z obsadą etatów i kontraktów — problemie, który KIF uważa za wymagający rzetelnej weryfikacji w oparciu o konkretne liczby.
Dlaczego dane z NFZ są kluczowe?
Dane administracyjne NFZ pozwalają zweryfikować zgłaszane problemy i oszacować ich skalę. Informacje o liczbie specjalistów zatrudnionych w poszczególnych placówkach oraz regionach umożliwią:
- identyfikację obszarów o największym deficycie kadrowym,
- porównanie zatrudnienia w sektorze publicznym z zapotrzebowaniem pacjentów na świadczenia rehabilitacyjne,
- ocenę wpływu kontraktowania i wycen świadczeń na dostępność usług,
- monitorowanie zmian w czasie, co jest przydatne dla planowania kształcenia i polityki zdrowotnej.
Co mogą ujawnić analizy?
Analiza zgromadzonych danych może potwierdzić lub obalić hipotezy dotyczące przyczyn problemów z zatrudnieniem. Wśród kwestii, które warto zbadać, są:
- regionalne dysproporcje w liczbie fizjoterapeutów na 1000 mieszkańców,
- stosunek liczby świadczeń do liczby zatrudnionych specjalistów,
- udział zatrudnienia etatowego vs. kontraktowego (umowy cywilnoprawne),
- trendy zatrudnienia w ostatnich latach — wzrosty i spadki kadrowe.
Możliwe przyczyny trudności z zatrudnieniem
Na podstawie dostępnych sygnałów i doświadczeń z rynku można wskazać kilka potencjalnych przyczyn obsad kadrowych w rehabilitacji:
- niewystarczające finansowanie i niskie stawki za świadczenia, które ograniczają możliwości placówek do zatrudniania na konkurencyjnych warunkach,
- nierównomierne rozmieszczenie specjalistów — migracja do większych ośrodków miejskich,
- rosnące zapotrzebowanie pacjentów po COVID-19 i starzeniu się społeczeństwa w połączeniu z ograniczoną liczbą praktykujących fizjoterapeutów,
- formy zatrudnienia preferowane przez placówki (kontrakty krótkoterminowe) zmniejszające stabilność zawodową i atrakcyjność pracy.
Rekomendowane działania po analizie danych
Jeżeli dane potwierdzą niedobory kadrowe, możliwe działania naprawcze to:
- przegląd i korekta wycen świadczeń rehabilitacyjnych w celu zwiększenia możliwości zatrudnienia,
- programy wsparcia dla placówek w regionach deficytowych (dofinansowanie, dodatki lokalne),
- współpraca z uczelniami i centrami kształcenia w celu zwiększenia liczby miejsc i specjalizacji praktycznych,
- promocja stabilnych form zatrudnienia oraz działań mających na celu zatrzymanie kadry w sektorze publicznym,
- monitoring sytuacji kadrowej i cykliczne udostępnianie raportów publicznych, co zwiększy przejrzystość i umożliwi lepsze planowanie polityki zdrowotnej.
Znaczenie dla pacjentów i systemu
Niedobory fizjoterapeutów przekładają się bezpośrednio na dostęp do rehabilitacji, wydłużenie czasu oczekiwania na zabiegi oraz ograniczenie ciągłości opieki. Rzetelna analiza danych NFZ pomoże określić, czy zgłaszane problemy mają charakter lokalny czy ogólnokrajowy, i wskaże pola interwencji minimalizujących negatywne skutki dla pacjentów.
Wnioski
Wniosek Krajowej Izby Fizjoterapeutów o udostępnienie danych z NFZ to krok w kierunku opartego na faktach rozpoznania sytuacji na rynku pracy fizjoterapeutów. Dopiero po analizie konkretnych liczb będzie możliwe formułowanie trafnych rekomendacji dla decydentów i planowanie działań, które poprawią dostępność i jakość usług rehabilitacyjnych.
