Projekt nowelizacji ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej został przekazany do Komitetu Stałego Rady Ministrów i oczekuje na rozpatrzenie. W toku międzyresortowych uzgodnień pojawiły się istotne uwagi dotyczące zakresu dostępu do danych pacjentów, konsekwencji budżetowych proponowanych rozwiązań oraz zgodności proponowanych zmian z krajowymi i unijnymi zobowiązaniami, w tym z Krajowym Planem Odbudowy (KPO).

Na co zwracały uwagę resorty?

  • Dostęp do danych wrażliwych: W dokumentacji uzgodnieniowej wskazywano, że proponowane przepisy mogą dawać zbyt szeroki dostęp do danych pacjentów. Resorty podkreślały konieczność precyzyjnego określenia uprawnień podmiotów korzystających z rejestrów oraz mechanizmów ochrony informacji.
  • Skutki finansowe: Uwagi dotyczyły niejasności w zakresie obciążeń budżetowych — brak szczegółowej analizy skutków finansowych utrudnia ocenę wykonalności i planowanie wydatków.
  • Zgodność z KPO: Pojawiły się pytania o to, czy proponowane rozwiązania są spójne z zobowiązaniami wynikającymi z Krajowego Planu Odbudowy, co ma znaczenie dla finansowania i harmonogramu wdrożenia.

Jakie ryzyka wskazują eksperci?

  • Ryzyko naruszenia prywatności: Rozszerzony dostęp do danych medycznych bez jasnych mechanizmów kontroli i anonimizacji zwiększa ryzyko naruszeń.
  • Nieprzewidziane koszty: Brak pełnej oceny skutków finansowych może prowadzić do dodatkowych wydatków dla placówek medycznych i administracji publicznej w trakcie wdrożenia.
  • Ryzyko niewykorzystania środków z KPO: Niejasności formalne i braki w dokumentacji mogą utrudnić sięganie po środki z KPO lub narazić projekty na korekty rozliczeń.

Rekomendowane poprawki i dobre praktyki

  1. Precyzyjne ograniczenie dostępu do danych: Wprowadzenie jasnych reguł i ról, które określą, jakie kategorie podmiotów i w jakim celu będą mogły korzystać z danych.
  2. Mechanizmy anonimizacji i pseudonimizacji: Obowiązek stosowania technik zmniejszających identyfikowalność pacjentów tam, gdzie pełna identyfikacja nie jest konieczna.
  3. Ocena skutków finansowych (RFI/SIA): Przeprowadzenie rzetelnej analizy finansowej i wpływu regulacji na budżety jednostek ochrony zdrowia przed przyjęciem ustawy.
  4. Sprawdzenie zgodności z KPO: Weryfikacja, czy proponowane rozwiązania mieszczą się w ramach projektów i zobowiązań rozliczanych z pomocą środków unijnych.
  5. Konsultacje społeczne i eksperckie: Szersze otwarcie procesu legislacyjnego na uwagi środowisk medycznych, pacjenckich oraz ekspertów ds. ochrony danych.
  6. Faza pilotażowa i monitoring: Wdrożenie mechanizmu pilotażu oraz stałego monitoringu skutków nowelizacji przed pełnym wdrożeniem.

Co dalej?

Projekt trafił do Komitetu Stałego Rady Ministrów — to etap, w którym możliwe są dalsze korekty. Kluczowe będzie uwzględnienie uwag merytorycznych, przygotowanie szczegółowej oceny skutków regulacji oraz zapewnienie mechanizmów ochrony danych pacjentów. Bez tych działań ryzyko opóźnień, zarzutów niezgodności z KPO oraz problemów budżetowych pozostanie wysokie.

Przejrzystość zasad dostępu do danych i rzetelna analiza finansowa to warunek, by nowelizacja Krajowej Sieci Onkologicznej przyniosła zamierzone korzyści, a nie problemy organizacyjne i prawne.

Redakcja będzie monitorować dalsze prace legislacyjne i raportować o istotnych zmianach w procesie uzgodnień.