[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-zatrucie-pokarmowe-objawy-co-robic-live":3,"article-related-zatrucie-pokarmowe-objawy-co-robic":45},{"data":4},{"id":5,"slug":6,"title":7,"excerpt":8,"content":9,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":13,"cover_image_url":14,"author":15,"category":19,"tags":23,"seo":40},"609","zatrucie-pokarmowe-objawy-co-robic","Zatrucie pokarmowe: objawy, co robić w domu i kiedy iść do lekarza","Większość zatruć pokarmowych mija w ciągu tygodnia i można je przechorować w domu. Najważniejsze jest picie, a lekarza trzeba szukać przy krwi w stolcu, wysokiej gorączce i objawach odwodnienia.","\u003Cp>Zatrucie pokarmowe objawia się zwykle biegunką, bólem lub skurczami brzucha, nudnościami, wymiotami i gorączką. Pierwsze objawy pojawiają się najczęściej w ciągu kilku godzin lub kilku dni od zjedzenia, choć czasem dopiero po tygodniach. Zwykle mijają w ciągu tygodnia i większość chorych przechodzi je w domu.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Czas od posiłku do objawów\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Każdy z częstych sprawców ma typowy okres wylęgania, czyli czas od zjedzenia do pierwszych objawów:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Gronkowiec złocisty (toksyna):\u003C\u002Fstrong> objawy nagle, od 30 minut do 8 godzin po jedzeniu. Trwają dobę lub krócej. Gronkowiec trafia do jedzenia z nieumytych rąk osób, które go noszą, a typowe produkty to krojone wędliny, budynie, ciastka i kanapki. Gotowanie może zabić bakterie gronkowca, ale nie niszczy toksyny, która zdążyła powstać w jedzeniu.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Norowirus:\u003C\u002Fstrong> zwykle 12-48 godzin. Najczęściej daje biegunkę, wymioty, nudności i ból brzucha. Większość chorych zdrowieje w 1-3 dni.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Salmonella:\u003C\u002Fstrong> według WHO 6-72 godziny, najczęściej 12-36 godzin. Biegunka bywa wodnista, czasem z krwią lub śluzem, a objawy według CDC trwają zwykle 4-7 dni. Źródłem są głównie jaja, mięso, drób i mleko.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Campylobacter:\u003C\u002Fstrong> zwykle 2-5 dni, w skrajnych przypadkach od 1 do 10 dni. Biegunka jest często krwista, towarzyszą jej gorączka i ból brzucha. Za główne źródło uważa się niedogotowany drób.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>E. coli wytwarzająca toksynę Shiga (STEC):\u003C\u002Fstrong> 3-8 dni, najczęściej 3-4. U części chorych biegunka przechodzi w krwistą. Do zakażenia dochodzi m.in. przez niedogotowane mielone mięso, surowe mleko, surowe warzywa i kiełki. Bakterie giną, gdy wszystkie części potrawy osiągną co najmniej 70°C.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Nawadnianie\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Podstawą leczenia biegunki jest uzupełnianie płynów i elektrolitów. Przy nudnościach lepiej pić małymi łykami. Według wytycznych Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Zakaźnych (IDSA) doustny płyn nawadniający to leczenie pierwszego wyboru łagodnego i umiarkowanego odwodnienia u niemowląt, dzieci i dorosłych. Jest to mieszanina wody, soli i cukru, która wchłania się w jelicie cienkim i uzupełnia utraconą wodę oraz elektrolity. Saszetki do rozpuszczenia w wodzie może polecić farmaceuta.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Do nawadniania nie nadają się soki owocowe, napoje gazowane ani napoje dla sportowców. Jeść można wtedy, gdy organizm na to pozwala, a do zwykłej diety wraca się w trakcie nawadniania lub zaraz po nim. NHS radzi rozważyć rezygnację z tłustych i ostrych potraw.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Niemowlęta karmi się dalej piersią lub butelką, a przy wymiotach podaje się mniejsze porcje częściej. Mleka modyfikowanego nie wolno rozcieńczać.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Objawy alarmowe\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Do lekarza trzeba się zgłosić, gdy pojawia się:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>krew w stolcu,\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>biegunka trwająca ponad 3 dni,\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>gorączka powyżej 38,9°C,\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>tak częste wymioty, że nie da się utrzymać płynów,\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>odwodnienie: mało moczu, suchość w ustach i gardle, zawroty głowy przy wstawaniu.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Pomocy trzeba szukać także wtedy, gdy stan niemowlęcia poniżej 12 miesięcy budzi niepokój albo dziecko przestaje jeść z piersi lub butelki. U małych dzieci odwodnienie przy salmonellozie może narastać szybko. Osoby starsze i z osłabioną odpornością są bardziej narażone na odwodnienie i powinny wcześnie porozmawiać z farmaceutą. Kobieta w ciąży, która ma gorączkę i inne objawy grypopodobne, powinna skontaktować się z lekarzem.\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>Wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy, nagły silny ból brzucha lub głowy, splątanie albo ciężka duszność wymagają pilnej pomocy: zadzwoń pod numer alarmowy 112 albo jedź na SOR.\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Gdy przychodnia jest zamknięta, pomoże nocna i świąteczna opieka zdrowotna. Działa w dni robocze od 18:00 do 8:00, a w weekendy i święta całą dobę, bez skierowania i niezależnie od miejsca zamieszkania. Dyżurny lekarz udziela porad na miejscu i przez telefon. Adres najbliższego punktu poda całodobowa Telefoniczna Informacja Pacjenta NFZ pod numerem 800 190 590, ale jej konsultanci nie udzielają porad medycznych.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Czego nie robić\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Loperamid, popularny lek hamujący biegunkę, jest według charakterystyki produktu leczniczego przeznaczony dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat, najdłużej przez 48 godzin. Nie może być podstawą leczenia w czerwonce z wysoką gorączką i krwią w stolcu ani w zakażeniach Salmonella i Campylobacter. Wytyczne IDSA zalecają unikać leków hamujących perystaltykę w każdym wieku przy biegunce z gorączką lub zapalnej. Przy zakażeniu E. coli STEC takie leki mogą zwiększać ryzyko zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS), który grozi niewydolnością nerek. Według WHO HUS może rozwinąć się nawet u 10% chorych, głównie u małych dzieci i osób starszych. U dzieci poniżej 2 lat loperamid jest przeciwwskazany, a w wieku 2-12 lat podaje się go tylko z zalecenia lekarza. Wytyczne IDSA nie zalecają loperamidu osobom poniżej 18 lat z ostrą biegunką.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Antybiotyki są potrzebne rzadko\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>W większości ostrych wodnistych biegunek u osób bez niedawnej podróży zagranicznej wytyczne IDSA nie zalecają podawania antybiotyku bez ustalonej przyczyny. Wyjątkiem mogą być osoby z obniżoną odpornością i niemowlęta w złym stanie. Na norowirusa antybiotyk nie działa, bo to wirus. Przy gronkowcu też nie, bo objawy daje toksyna. U zdrowych osób z łagodną lub umiarkowaną salmonellozą WHO nie zaleca rutynowego leczenia antybiotykami, a przy STEC antybiotyki nie należą do leczenia i mogą zwiększać ryzyko HUS. Antybiotyk rozważa lekarz, na przykład w inwazyjnych zakażeniach Campylobacter albo przy salmonellozie u osób z grupy ryzyka.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Jak nie zarazić domowników\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Po norowirusie chory może zarażać jeszcze 2 tygodnie i dłużej po poprawie. Żel do rąk działa na niego słabo, dlatego ręce trzeba myć wodą z mydłem. Przez co najmniej 2 dni od ustąpienia objawów nie należy przygotowywać jedzenia dla innych ani się nimi opiekować. Do pracy i szkoły NHS zaleca wracać po 2 dniach bez wymiotów i biegunki.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przy objawach alarmowych lub wątpliwościach skontaktuj się z lekarzem albo farmaceutą.\u003C\u002Fp>","published","free","2026-10-23T20:39:07+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fzatrucie-pokarmowe-objawy-co-robic","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FaBRxvuacB8rzSgbzB2hiYj3LhhG5PJfwBxNFov26.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},"1","redakcja-zerio","Redakcja zerio",{"id":20,"slug":21,"name":22},"16","infekcje-bakteryjne","Infekcje bakteryjne",[24,28,31,34,37],{"id":25,"slug":26,"name":27},"1905","zatrucie-pokarmowe","zatrucie pokarmowe",{"id":29,"slug":30,"name":30},"1906","salmonella",{"id":32,"slug":33,"name":33},"1907","norowirus",{"id":35,"slug":36,"name":36},"1908","biegunka",{"id":38,"slug":39,"name":39},"1909","nawadnianie",{"title":41,"description":42,"canonical_url":43,"robots":44},"Zatrucie pokarmowe: objawy, nawadnianie i objawy alarmowe","Salmonella, norowirus, gronkowiec, Campylobacter i E. coli: po jakim czasie od jedzenia dają objawy, jak się nawadniać i kiedy biegunka wymaga lekarza.",null,"index,follow",{"data":46,"links":230,"meta":234},[47,82,92,126,160,196],{"id":48,"slug":49,"title":50,"excerpt":51,"status":10,"visibility":11,"created_at":52,"published_at":52,"updated_at":52,"url":53,"cover_image_url":54,"author":55,"category":56,"tags":60,"seo":79},"610","czy-infrastruktura-potrafi-wyniesc-biotechnologie-z-laboratoriow-na-rynek","Czy infrastruktura potrafi wynieść biotechnologię z laboratoriów na rynek?","Ponad 70 spółek powstało na bazie badań biotechnologicznych finansowanych przez ERC w latach 2014–2023. Raport wskazuje, że kluczowym wyzwaniem pozostaje finansowanie oraz złożoność regulacyjna.","2026-10-23T21:42:01+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fczy-infrastruktura-potrafi-wyniesc-biotechnologie-z-laboratoriow-na-rynek","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FS5MTMEBXDd1K2hNLsPKEOADGmlv3DyUnuf75Pwux.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":57,"slug":58,"name":59},"21","uslugi-medyczne","Usługi medyczne",[61,65,69,72,75],{"id":62,"slug":63,"name":64},"279","badania-i-rozwoj","badania i rozwój",{"id":66,"slug":67,"name":68},"285","rynek-medyczny","rynek medyczny",{"id":70,"slug":71,"name":71},"361","infrastruktura",{"id":73,"slug":74,"name":74},"1910","biotechnologia",{"id":76,"slug":77,"name":78},"1911","erc","ERC",{"title":50,"description":80,"canonical_url":81,"robots":44},"Raport ERC pokazuje, że infrastruktura i stabilne finansowanie są kluczowe dla komercjalizacji badań biotechnologicznych w Europie.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fczy-infrastruktura-potrafi-wyniesc-biotechnologie-z-laboratoriow-na-rynek",{"id":5,"slug":6,"title":7,"excerpt":8,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":13,"cover_image_url":14,"author":83,"category":84,"tags":85,"seo":91},{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":20,"slug":21,"name":22},[86,87,88,89,90],{"id":25,"slug":26,"name":27},{"id":29,"slug":30,"name":30},{"id":32,"slug":33,"name":33},{"id":35,"slug":36,"name":36},{"id":38,"slug":39,"name":39},{"title":41,"description":42,"canonical_url":43,"robots":44},{"id":93,"slug":94,"title":95,"excerpt":96,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":97,"cover_image_url":98,"author":99,"category":100,"tags":104,"seo":123},"608","swierzb-objawy-leczenie-domownikow","Świerzb: objawy, leczenie i dlaczego leczy się cały dom naraz","Świerzb wywołuje roztocz drążący naskórek, a nie brud. Wszystkich domowników i bliskie kontakty leczy się w tym samym czasie, żeby choroba nie przechodziła dalej.","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fswierzb-objawy-leczenie-domownikow","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002Fh0nIRtrqZ45g6CM76UJYWyvU2Wy4j8lqp7TmjkWD.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":101,"slug":102,"name":103},"2","choroby","Choroby",[105,109,112,115,119],{"id":106,"slug":107,"name":108},"1900","swierzb","świerzb",{"id":110,"slug":111,"name":111},"1901","permetryna",{"id":113,"slug":114,"name":114},"1902","iwermektyna",{"id":116,"slug":117,"name":118},"1903","swiad-w-nocy","świąd w nocy",{"id":120,"slug":121,"name":122},"1904","choroby-skory","choroby skóry",{"title":124,"description":125,"canonical_url":43,"robots":44},"Świerzb: objawy, leczenie i pranie rzeczy domowników","Świerzb swędzi najbardziej w nocy. Gdzie szukać zmian, jak się przenosi, czym się go leczy w Polsce, czemu cały dom leczy się razem i co zrobić z rzeczami.",{"id":127,"slug":128,"title":129,"excerpt":130,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":131,"cover_image_url":132,"author":133,"category":134,"tags":138,"seo":157},"607","mononukleoza-objawy-przebieg","Mononukleoza zakaźna: objawy, zmęczenie, śledziona i powrót do sportu","Mononukleozę wywołuje najczęściej wirus Epsteina-Barr. Zwykle mija po kilku tygodniach, ale zmęczenie bywa uparte, a powiększona śledziona wymaga przerwy od sportu.","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fmononukleoza-objawy-przebieg","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F1Aav7KqeY8jkkb7Nk8CMCwdZPFs1sUGPq9Mqm4W5.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":135,"slug":136,"name":137},"12","infekcje-wirusowe","Infekcje wirusowe",[139,142,146,150,153],{"id":140,"slug":141,"name":141},"1895","mononukleoza",{"id":143,"slug":144,"name":145},"1896","wirus-epsteina-barr","wirus Epsteina-Barr",{"id":147,"slug":148,"name":149},"1897","ebv","EBV",{"id":151,"slug":152,"name":152},"1898","monotest",{"id":154,"slug":155,"name":156},"1899","powiekszona-sledziona","powiększona śledziona",{"title":158,"description":159,"canonical_url":43,"robots":44},"Mononukleoza: objawy, śledziona, badania i leczenie","Mononukleoza zakaźna: jak przebiega, ile trwa zmęczenie, kiedy wrócić do sportu, czemu amoksycylina daje wysypkę, jakie badania zlecić i kiedy szukać pomocy.",{"id":161,"slug":162,"title":163,"excerpt":164,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":165,"cover_image_url":166,"author":167,"category":168,"tags":172,"seo":193},"606","hpv-szczepienie-program-polska","HPV: jakie raki wywołuje i kto w Polsce zaszczepi się bezpłatnie","Wirusem HPV zakaża się prawie każda aktywna seksualnie osoba, a kilka jego typów odpowiada za raka szyjki macicy, odbytu, gardła i prącia. Szczepienie jest bezpłatne dla dzieci od 9. do 14. urodzin, a do maja 2027 roku także dla części młodych dorosłych.","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fhpv-szczepienie-program-polska","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F7mT1w9j0K9rIIXRdoJ3pEGcdJRJkOVRuA5A4bN2U.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":169,"slug":170,"name":171},"14","choroby-przenoszone-droga-plciowa","Choroby przenoszone drogą płciową",[173,177,181,185,189],{"id":174,"slug":175,"name":176},"261","rak-szyjki-macicy","rak szyjki macicy",{"id":178,"slug":179,"name":180},"819","hpv","HPV",{"id":182,"slug":183,"name":184},"1892","szczepienie-przeciw-hpv","szczepienie przeciw HPV",{"id":186,"slug":187,"name":188},"1893","test-hpv-hr","test HPV HR",{"id":190,"slug":191,"name":192},"1894","brodawki-plciowe","brodawki płciowe",{"title":194,"description":195,"canonical_url":43,"robots":44},"Szczepienie HPV w Polsce: program, wiek i test HPV HR","Czym jest HPV, jakie raki i brodawki wywołuje, kto w Polsce zaszczepi się za darmo (od 9. do 14. i od 18. do 26. urodzin) i jak wygląda test HPV HR w 2026.",{"id":197,"slug":198,"title":199,"excerpt":200,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":201,"cover_image_url":202,"author":203,"category":204,"tags":208,"seo":227},"605","grzybica-paznokci-stop-leczenie","Grzybica paznokci i stóp: objawy, badanie i leczenie, które trwa miesiące","Grzybica paznokci to częsta infekcja, którą da się wyleczyć, ale trzeba na to miesięcy. Lek działa na grzyba szybciej, niż odrasta zdrowy paznokieć.","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fgrzybica-paznokci-stop-leczenie","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FcrjsinYUpfulrRE9q3ad2ZgMs5uQ378VHFDPnmNm.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":205,"slug":206,"name":207},"17","infekcje-grzybicze","Infekcje grzybicze",[209,213,217,220,223],{"id":210,"slug":211,"name":212},"1887","grzybica-paznokci","grzybica paznokci",{"id":214,"slug":215,"name":216},"1888","grzybica-stop","grzybica stóp",{"id":218,"slug":219,"name":219},"1889","onychomikoza",{"id":221,"slug":222,"name":222},"1890","terbinafina",{"id":224,"slug":225,"name":226},"1891","lakier-przeciwgrzybiczy","lakier przeciwgrzybiczy",{"title":228,"description":229,"canonical_url":43,"robots":44},"Grzybica paznokci i stóp: objawy, badanie, lakiery, tabletki","Jak rozpoznać grzybicę paznokci i stóp, po co badanie mykologiczne, kiedy wystarczy lakier, kiedy tabletki, ile trwa leczenie i jak ograniczyć nawroty choroby.",{"first":231,"last":232,"prev":43,"next":233},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=1","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=100","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=2",{"current_page":235,"from":235,"last_page":236,"links":237,"path":287,"per_page":260,"to":260,"total":288},1,100,[238,241,243,245,249,253,257,261,265,269,273,277,279,283,285],{"url":43,"label":239,"page":43,"active":240},"« Previous",false,{"url":231,"label":16,"page":235,"active":242},true,{"url":233,"label":101,"page":244,"active":240},2,{"url":246,"label":247,"page":248,"active":240},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=3","3",3,{"url":250,"label":251,"page":252,"active":240},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=4","4",4,{"url":254,"label":255,"page":256,"active":240},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=5","5",5,{"url":258,"label":259,"page":260,"active":240},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=6","6",6,{"url":262,"label":263,"page":264,"active":240},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=7","7",7,{"url":266,"label":267,"page":268,"active":240},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=8","8",8,{"url":270,"label":271,"page":272,"active":240},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=9","9",9,{"url":274,"label":275,"page":276,"active":240},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=10","10",10,{"url":43,"label":278,"active":240},"...",{"url":280,"label":281,"page":282,"active":240},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=99","99",99,{"url":232,"label":284,"page":236,"active":240},"100",{"url":233,"label":286,"page":244,"active":240},"Next »","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles",598]