[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"layout-footer-categories":3,"article-wiara-w-spiski-nie-zalezy-od-wiedzy-kto-jest-najbardziej-podatny-raport-nask-live":67,"article-related-wiara-w-spiski-nie-zalezy-od-wiedzy-kto-jest-najbardziej-podatny-raport-nask-live":107},{"data":4},[5,11,16,22,28,34,40,46,53,60],{"id":6,"name":7,"slug":7,"description":8,"sort_order":9,"published_articles_count":10},"10","e-zdrowie","Aktualności i analizy dotyczące cyfryzacji ochrony zdrowia, innowacji medycznych oraz bezpieczeństwa zdrowotnego.",0,44,{"id":12,"name":13,"slug":13,"description":14,"sort_order":9,"published_articles_count":15},"9","innowacje","Artykuły o nowych technologiach, rozwiązaniach i trendach w różnych dziedzinach.",66,{"id":17,"name":18,"slug":19,"description":20,"sort_order":9,"published_articles_count":21},"8","Kultura","kultura","Aktualności i artykuły związane z kulturą, wydarzeniami artystycznymi, dziedzictwem i zabytkami.",51,{"id":23,"name":24,"slug":25,"description":26,"sort_order":9,"published_articles_count":27},"7","Motoryzacja","motoryzacja","Aktualności, porady i analizy dotyczące motoryzacji, rynku paliw oraz technologii samochodowych.",60,{"id":29,"name":30,"slug":31,"description":32,"sort_order":9,"published_articles_count":33},"12","Nowości w medycynie","nowosci-w-medycynie","Artykuły o najnowszych wydarzeniach, badaniach i debatach w obszarze medycyny i ochrony zdrowia.",31,{"id":35,"name":36,"slug":37,"description":38,"sort_order":9,"published_articles_count":39},"1","Polska","polska","Aktualności dotyczące polityki, wydarzeń i społeczeństwa w Polsce.",357,{"id":41,"name":42,"slug":43,"description":44,"sort_order":9,"published_articles_count":45},"11","Usługi medyczne","uslugi-medyczne","Materiały dotyczące usług medycznych, ochrony zdrowia i polityki zdrowotnej.",87,{"id":47,"name":48,"slug":49,"description":50,"sort_order":51,"published_articles_count":52},"2","Swiat","swiat","Aktualności i analizy dotyczące wydarzeń międzynarodowych, polityki zagranicznej oraz gospodarki światowej.",2,315,{"id":54,"name":55,"slug":56,"description":57,"sort_order":58,"published_articles_count":59},"3","Biznes","biznes","Aktualności gospodarcze, handel i decyzje polityki ekonomicznej wpływające na rynek.",3,38,{"id":61,"name":62,"slug":63,"description":64,"sort_order":65,"published_articles_count":66},"4","Sport","sport","Aktualności sportowe, relacje, sylwetki i analizy ze świata sportu.",4,596,{"data":68},{"id":69,"slug":70,"title":71,"excerpt":72,"content":73,"status":74,"visibility":75,"created_at":76,"published_at":76,"updated_at":76,"url":77,"cover_image_url":78,"author":79,"category":82,"tags":83,"seo":103},"1712","wiara-w-spiski-nie-zalezy-od-wiedzy-kto-jest-najbardziej-podatny-raport-nask","Wiara w spiski nie zależy od wiedzy. Kto jest najbardziej podatny — raport NASK","Rzecznik Praw Pacjenta i Ministerstwo Zdrowia przygotowały projekt nowelizacji „Lex Szarlatan” w reakcji na dezinformację. Raport NASK PIB analizuje, kto jest najbardziej podatny na narracje spiskowe i jakie mechanizmy temu sprzyjają.","\u003Ch2>Nowelizacja „Lex Szarlatan” i odpowiedź na dezinformację\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Rzecznik Praw Pacjenta wraz z Ministerstwem Zdrowia przygotował projekt nowelizacji tzw. ustawy „Lex Szarlatan” jako odpowiedź na narastającą dezinformację w obszarze zdrowia publicznego. Inicjatywa ma na celu wzmocnienie ochrony pacjentów przed szkodliwymi praktykami oraz ograniczenie wpływu fałszywych narracji, które mogą zagrażać zdrowiu.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Raport NASK PIB: „Paradoks spiskowy”\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Najnowszy raport NASK PIB zatytułowany \u003Cblockquote>„Paradoks spiskowy. O lęku przed innymi, potrzebie silnego państwa i podatności na narracje dezinformacyjne”\u003C\u002Fblockquote>stanowi merytoryczną podstawę dla proponowanych zmian legislacyjnych. Autorzy raportu analizują mechanizmy psychologiczne i społeczne prowadzące do przyjmowania teorii spiskowych oraz wskazują obszary, w których mitologia i dezinformacja szczególnie łatwo przyjmuje się w społeczeństwie.\u003C\u002Fp>\u003Ch3>Główne wnioski raportu\u003C\u002Fh3>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Wiara w spiski nie koreluje bezpośrednio z poziomem wiedzy eksperckiej.\u003C\u002Fstrong> Raport podkreśla, że posiadanie wiedzy faktycznej nie zawsze chroni przed podatnością na narracje spiskowe — kluczowe są inne czynniki psychologiczne i społeczne.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Lęk i niepewność społeczne\u003C\u002Fstrong> sprzyjają przyjmowaniu prostych wyjaśnień oraz teorii, które obiecują odnalezienie sprawcy lub winnego w skomplikowanych sytuacjach.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Potrzeba silnego państwa i zaufanie instytucjonalne\u003C\u002Fstrong> wpływają na to, jakie narracje zyskują popularność — zarówno niska, jak i nadmierna wiara w instytucje może sprzyjać rozprzestrzenianiu się dezinformacji.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Sieci społecznościowe i kanały nieformalnej komunikacji\u003C\u002Fstrong> odgrywają dużą rolę w amplifikowaniu przekazów spiskowych, niezależnie od tego, czy odbiorcy mają dostęp do rzetelnych źródeł.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch3>Kto jest najbardziej podatny?\u003C\u002Fh3>\u003Cp>Raport nie sprowadza podatności wyłącznie do jednej cechy demograficznej. Zamiast tego wskazuje na kombinację czynników: wysoki poziom lęku społecznego, niska satisfiakcja z funkcjonowania instytucji publicznych, a także silne zapotrzebowanie na jasne, jednoznaczne wyjaśnienia zdarzeń. To połączenie emocji i kontekstu społecznego czyni osoby bardziej podatnymi na przekazy spiskowe, nawet jeśli dysponują odpowiednimi informacjami merytorycznymi.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Konsekwencje dla polityki zdrowotnej i komunikacji\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Wnioski raportu mają praktyczne implikacje dla ochrony zdrowia publicznego. Przeciwdziałanie dezinformacji wymaga podejścia wielowymiarowego:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Interwencje prawne:\u003C\u002Fstrong> Proponowana nowelizacja „Lex Szarlatan” ma na celu ograniczenie praktyk szkodliwych dla pacjentów oraz wprowadzenie mechanizmów reagowania na dezinformację w obszarze usług medycznych.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Wzmocnienie komunikacji instytucji:\u003C\u002Fstrong> Przejrzysta, empatyczna i częsta komunikacja ze strony służb zdrowia oraz instytucji publicznych może zmniejszać lęk i niepewność, które sprzyjają narracjom spiskowym.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Eduakcja medialna:\u003C\u002Fstrong> Programy poprawiające umiejętności weryfikacji źródeł oraz krytycznego myślenia powinny być adresowane szeroko, z uwzględnieniem kontekstu emocjonalnego odbiorców.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch2>Praktyczne wskazówki dla pacjentów i obywateli\u003C\u002Fh2>\u003Col>\u003Cli>Sprawdzaj źródła informacji: preferuj oficjalne komunikaty instytucji zdrowia i publikacje naukowe.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Bądź ostrożny wobec treści, które odwołują się do silnych emocji lub obietnicy prostych rozwiązań złożonych problemów.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Rozmawiaj z zaufanym profesjonalistą: wątpliwości dotyczące leczenia czy terapii najlepiej konsultować z uprawnionym specjalistą.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Fol>\u003Ch2>Podsumowanie\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Raport NASK PIB oraz przygotowany przez Rzecznika Praw Pacjenta i Ministerstwo Zdrowia projekt nowelizacji „Lex Szarlatan” pokazują, że walka z dezinformacją wymaga zarówno narzędzi prawnych, jak i działań komunikacyjnych oraz edukacyjnych. Kluczowe jest zrozumienie, że podatność na narracje spiskowe nie zawsze wynika z braku wiedzy — często to efekt lęku, braku zaufania i potrzeby prostych wyjaśnień. Skuteczna polityka publiczna powinna uwzględniać te mechanizmy, by skuteczniej chronić zdrowie obywateli.\u003C\u002Fp>","published","free","2026-04-28T15:07:49+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fwiara-w-spiski-nie-zalezy-od-wiedzy-kto-jest-najbardziej-podatny-raport-nask","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FcrQJQSlQcNFuOIKdY7XIuQo3NizqzxCRb6xiNq03.png",{"id":35,"slug":80,"name":81},"jan-kowalski","Jan Kowalski",{"id":41,"slug":43,"name":42},[84,87,91,95,99],{"id":85,"slug":86,"name":86},"341","dezinformacja",{"id":88,"slug":89,"name":90},"533","zdrowie-publiczne","zdrowie publiczne",{"id":92,"slug":93,"name":94},"810","lex-szarlatan","Lex Szarlatan",{"id":96,"slug":97,"name":98},"874","rzecznik-praw-pacjenta","Rzecznik Praw Pacjenta",{"id":100,"slug":101,"name":102},"3024","nask-pib","NASK PIB",{"title":71,"description":104,"canonical_url":105,"robots":106},"Raport NASK PIB i projekt nowelizacji „Lex Szarlatan” analizują mechanizmy podatności na narracje spiskowe. Tekst wyjaśnia, dlaczego wiedza nie zawsze chroni przed dezinformacją i jakie działania proponują eksperci oraz władze.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fuslugi-medyczne\u002Fwiara-w-spiski-nie-zalezy-od-wiedzy-kto-jest-najbardziej-podatny-raport-nask","index,follow",{"data":108},[]]