[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-ulga-po-stracie-bliskiej-osoby-naturalna-jak-zrozumiec-zalobe-live":3,"article-related-ulga-po-stracie-bliskiej-osoby-naturalna-jak-zrozumiec-zalobe":49},{"data":4},{"id":5,"slug":6,"title":7,"excerpt":8,"content":9,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":13,"cover_image_url":14,"author":15,"category":19,"tags":23,"seo":44},"664","ulga-po-stracie-bliskiej-osoby-naturalna-jak-zrozumiec-zalobe","Ulga po stracie bliskiej osoby jest naturalna. Jak żałoba nie musi być tylko bólem","Żałoba nie musi być jedynie ciężarem. Uczucia, które pojawiają się po stracie, mają swoje miejsce i czas. Rozmowa z psycholożką Mileną Dzienisiewicz pomaga zrozumieć, że ulga bywa naturalnym elementem procesu żałoby.","\u003Cp>Czy ulga po stracie bliskiej osoby może być naturalna, gdy łzy wciąż jeszcze na mokro kładą się na policzkach? To pytanie, które nie prosi o łatwą odpowiedź, a raczej o spojrzenie w mechanizmy emocji, które towarzyszą żałobie. Dla wielu osób to właśnie ta ulga, neutralny oddech po burzy łez, staje się pierwszym sygnałem, że proces gojenia zaczyna się od akceptacji, a nie od twardego bojkotu własnych uczuć. Psychologia potwierdza, że w żałobie pojawiają się sprzeczne sygnały. Smutek miesza się ze złością. Poczucie winy z przymusem zapomnienia. A czasem nawet śmiech pojawia się w chwili, gdy spod szarej chmury zaczyna przeświecać iskra nadziei. Milena Dzienisiewicz, psycholożka z doświadczeniem w pracy z osobami pogrążonymi w stracie, tłumaczy, że to naturalny oddech, a nie zaprzeczenie bólowi. W rozmowie z PAP pod koniec października zwraca uwagę, że wsparcie dla pogrążonych w żałobie zaczyna się od akceptacji wszystkich uczuć, a nie od ich negowania.\n\n\u003Cp>Warto zacząć od prawdy, że żałoba nie jest jedną drogą, lecz żywiołem z kilkoma trasami. Każde‑no z uczuć ma swoją rolę i miejsce. Ten mechanizm działa nie tylko na poziomie psychiki, lecz wpływa także na ciało: rytm oddychania, apetyt, sen oraz naszą wrażliwość na bodźce z otoczenia. To co obserwujemy, to nie kaprys, lecz naturalny proces, który często zaczyna się od jednego oddechu – prostej decyzji, by pozwolić sobie na to co najtrudniejsze.\n\n\u003Ch2>Dlaczego ulga bywa naturalnym odruchem\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Wyobraź sobie, że żałoba to długa, kręta droga. Na początku idziemy przez ciemność, a potem pojawia się moment, gdy droga zaczyna jaśnieć w miejscu, które wcześniej wyglądało jak zapomniana granica. Ta ulga nie jest zapomnieniem ani sprzeniewierzeniem pamięci. Jest sposobem na utrzymanie funkcjonowania w codzienności. Uzasadnia to badanie, które pokazuje, że ludzie w żałobie często doświadczają krótkich chwil ulgi, kiedy oddech staje się łatwiejszy, a my znowu czujemy, że mamy siłę, by wstać z łóżka, pójść na spacer, zająć się czymś, co kiedyś sprawiało radość.\n\n\u003Ch2>Jakie emocje pojawiają się w żałobie i gdzie one mają miejsce\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Wstrząs, że ktoś odszedł, to dopiero początek. Później pojawiają się emocje, które potrafią zaskoczyć: smutek, złość, poczucie winy, a nawet śmiech, kiedy wyobrażenie zmarłej osoby miesza się z absurdem dnia codziennego. Milena Dzienisiewicz podkreśla, że wszystkie te odczucia mają swoje miejsce i czas. To, co dla jednej osoby będzie bolesnym przeżyciem, dla innej może okazać się krótką przerwą od ciężaru. W praktyce wygląda to tak, że kilka minut łagodnego śmiechu nie zwalnia z bólu, a krótkie, ciche wypowiedzenie imienia zmarłej osoby nie przestaje być gestem pamięci.\n\n\u003Ch2>Wsparcie praktyczne, które nie wstydzi się w żałobie\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Od czego zacząć rozmowę o stracie z bliskimi? Można powiedzieć wprost: nie oczekuj perfekcyjnego cierpienia, które na zawołanie zastąpi naturalne odruchy. Wsparcie zaczyna się od obecności i od słów, które nie oceniają. Wyobraź sobie, że rozmowa o stracie to nie wykład, lecz wspólna przystań. Pytania, które pomagają, nie brzmią tak: „Czy już się pogodziliście z tym?” lecz: „Czujesz, że to dla Ciebie wciąż za trudne?” lub „Chcesz, żebym był blisko, kiedy poczujesz potrzebę milczenia?” Taki język nie zawstydza. Dzienisiewicz podaje konkretne sygnały gotowe do użycia w domu, w pracy, w szkole lub w sali terapii: obecność bez osądu, konkretna pomoc w codziennych obowiązkach, a także zachęta do poszukiwania profesjonalnego wsparcia, jeśli smutek i bezsilność utrzymują się dłużej niż kilka tygodni.\n\n\u003Ch2>Kiedy warto szukać fachowej pomocy\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>To nie wstyd prosić o pomoc, to rozsądek. Gdy żałoba zaczyna dominować nad Twoim funkcjonowaniem, jeśli sen staje się ciężki przez długie tygodnie, a myśl o powrocie do pracy lub szkoły napawa paraliżującym lękiem, to sygnał, że trzeba skonsultować się z terapeutą. Złe nawyki, takie jak izolacja, rezygnacja z kontaktu z przyjaciółmi lub zamknięcie na świat zewnętrzny, mogą oznaczać, że trzeba poszukać wsparcia. Istotne jest również to, by nie czekać z pomocą, bo w żałobie wczesna interwencja może skrócić okres ciężkiego cierpienia i ułatwić powrót do codzienności.\n\n\u003Ch2>Co zrobić, gdy ból się przedłuża i wpływa na życie codzienne\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Kiedy ból nie ustępuje i staje się dominujący w każdej sferze życia, warto pomyśleć o terapii. Konkretne symptomy to utrzymujący się lęk, bezsenność trwająca tygodniami, myśli katastrofalne, natrętne wspomnienia lub ciągłe poczucie winy. To sygnały, że trzeba szukać pomocy specjalisty. Terapia poznawczo behawioralna, terapia narracyjna, a także inne formy wsparcia psychologicznego mogą pomóc w odzyskaniu poczucia kontroli nad codziennością. Wsparcie to nie oznacza zapomnienia, lecz naukę radzenia sobie z ciężkimi emocjami i znalezienie sposobu, by iść naprzód, krok po kroku.\n\n\u003Ch2>Rozmowy o żałobie w codzienności\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Rozmowa o stracie nie musi być jedyną rozmową w domu. To także rozmowa o codziennych rytuałach, które przypominają o zmarłej osobie. Wspólne gotowanie, spacer, czy choćby zapalenie lampki przy zdjęciu może stać się gestem pamięci. Z perspektywy praktyka najważniejsze jest to, by nie unikać tematów, lecz witać je w sposób delikatny i otwarty. Niezależnie od tego, czy jesteśmy rodziną, przyjaciółmi czy współpracownikami, ważna jest konsekwencja w okazywaniu wsparcia. To nie znaczy, że trzeba mówić wciąż o zmarłym. Czasem wystarczy po prostu być obok.","published","free","2026-10-29T18:02:40+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fulga-po-stracie-bliskiej-osoby-naturalna-jak-zrozumiec-zalobe","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FKViYfbcifcJi8WgBXBtuRLD34CspzP6iONgS9NDR.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},"1","redakcja-zerio","Redakcja zerio",{"id":20,"slug":21,"name":22},"21","uslugi-medyczne","Usługi medyczne",[24,28,31,34,37,41],{"id":25,"slug":26,"name":27},"60","zdrowie-psychiczne","zdrowie psychiczne",{"id":29,"slug":30,"name":30},"194","trauma",{"id":32,"slug":33,"name":33},"195","psychologia",{"id":35,"slug":36,"name":36},"380","wsparcie",{"id":38,"slug":39,"name":40},"2013","zaloba","żałoba",{"id":42,"slug":43,"name":43},"2014","emocje",{"title":45,"description":46,"canonical_url":47,"robots":48},"Ulga po stracie bliskiej osoby jest naturalna. Jak żałoba pomaga bez wstydu","Wywiad z psycholożką Mileną Dzienisiewicz o tym, że ulga po śmierci bliskiej osoby może być naturalnym odruchem i jak wspierać ludzi pogrążonych w żałobie bez wstydu.","https:\u002F\u002Fwww.rynekzdrowia.pl\u002FPsychiatria\u002FUlga-po-smierci-bliskiej-osoby-jest-naturalna-Specjalistka-o-tym-czego-wstydzimy-sie-w-zalobie,290630,16.html","index,follow",{"data":50,"links":239,"meta":244},[51,62,94,128,160,203],{"id":5,"slug":6,"title":7,"excerpt":8,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":13,"cover_image_url":14,"author":52,"category":53,"tags":54,"seo":61},{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":20,"slug":21,"name":22},[55,56,57,58,59,60],{"id":25,"slug":26,"name":27},{"id":29,"slug":30,"name":30},{"id":32,"slug":33,"name":33},{"id":35,"slug":36,"name":36},{"id":38,"slug":39,"name":40},{"id":42,"slug":43,"name":43},{"title":45,"description":46,"canonical_url":47,"robots":48},{"id":63,"slug":64,"title":65,"excerpt":66,"status":10,"visibility":11,"created_at":67,"published_at":67,"updated_at":67,"url":68,"cover_image_url":69,"author":70,"category":71,"tags":72,"seo":91},"663","jedna-dawka-przeciw-rsv-chroni-przez-trzy-sezony","Jedna dawka przeciw RSV chroni przez trzy sezony. Co to oznacza dla seniorów?","Nowa szczepionka przeciw RSV oferuje ochronę przez trzy sezony. Seniorzy mogą skorzystać bez konieczności corocznych powtórek. Sprawdzamy, co to znaczy w praktyce.","2026-10-29T17:22:01+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fjedna-dawka-przeciw-rsv-chroni-przez-trzy-sezony","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002Fc2kWsqdFDYfeaYXbhPx0CAqrxd2SDqcbZFujcror.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":20,"slug":21,"name":22},[73,77,80,83,87],{"id":74,"slug":75,"name":76},"207","ochrona-zdrowia","ochrona zdrowia",{"id":78,"slug":79,"name":79},"228","szczepienia",{"id":81,"slug":82,"name":82},"311","seniorzy",{"id":84,"slug":85,"name":86},"501","rsv","RSV",{"id":88,"slug":89,"name":90},"2012","system-zdrowotny","system zdrowotny",{"title":65,"description":92,"canonical_url":93,"robots":48},"Analiza nowej szczepionki przeciw RSV, która zapewnia ochronę przez trzy sezony, wraz z mechanizmem działania i grupami wiekowymi objętymi programem bezpłatnym i częściową odpłatnością.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fjedna-dawka-przeciw-rsv-chroni-przez-trzy-sezony",{"id":95,"slug":96,"title":97,"excerpt":98,"status":10,"visibility":11,"created_at":99,"published_at":99,"updated_at":99,"url":100,"cover_image_url":101,"author":102,"category":103,"tags":104,"seo":124},"662","nocne-zmiany-w-ciazy-rozwoj-dziecka-ryzyko-nieprawidlowosci","Nocne zmiany w ciąży a rozwój dziecka: czy ryzyko nieprawidłowości wzrasta aż o 34 proc.","Badanie z Japonii sugeruje, że praca nocna w ciąży może wiązać się z wyższym ryzykiem nieprawidłowości w wynikach testów przesiewowych u czterolatków. Artykuł omawia mechanizmy, ograniczenia i praktyczne wnioski dla kobiet i opieki zdrowotnej.","2026-10-29T17:01:58+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fnocne-zmiany-w-ciazy-rozwoj-dziecka-ryzyko-nieprawidlowosci","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F9ZK6wtvoQN7hAmGwqsnH3WNx98UvNsX5VZPQxW0U.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":20,"slug":21,"name":22},[105,109,113,116,120],{"id":106,"slug":107,"name":108},"31","ciaza","ciąża",{"id":110,"slug":111,"name":112},"231","opieka-zdrowotna","opieka zdrowotna",{"id":95,"slug":114,"name":115},"badania-przesiewowe","badania przesiewowe",{"id":117,"slug":118,"name":119},"1825","zdrowie-matki-i-dziecka","zdrowie matki i dziecka",{"id":121,"slug":122,"name":123},"2011","nocna-praca","nocna praca",{"title":125,"description":126,"canonical_url":127,"robots":48},"Nocne zmiany w ciąży a rozwój dziecka: ryzyko nieprawidłowości wzrosło o 34 proc.","Analiza japońska obejmująca ponad 31 tys. matek sugeruje, że praca nocna w ciąży może wiązać się z wyższym ryzykiem nieprawidłowości w wynikach testów przesiewowych u czterolatków. Omawiamy mechanizmy, ograniczenia i praktyczne wnioski.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fnocne-zmiany-w-ciazy-ryzyko-nieprawidlowosci",{"id":129,"slug":130,"title":131,"excerpt":132,"status":10,"visibility":11,"created_at":133,"published_at":133,"updated_at":133,"url":134,"cover_image_url":135,"author":136,"category":137,"tags":138,"seo":157},"661","czy-certyfikaty-psychoterapeutow-stana-standardem-nowe-przepisy","Czy certyfikaty psychoterapeutów staną się standardem? Nowe przepisy mają zakończyć chaos","W Polsce tylko co piąty terapeuta ma potwierdzone pełne kwalifikacje. Nowelizacja prawa ma uporządkować certyfikowanie psychoterapeutów i daje pięć lat osobom, które ukończyły szkolenie, a nie zdały egzaminu.","2026-10-29T16:01:48+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fczy-certyfikaty-psychoterapeutow-stana-standardem-nowe-przepisy","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FDxl1IWE5flcmI3J03guhWLz4zMQ6GuVkkiwksZ05.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":20,"slug":21,"name":22},[139,142,145,146,150,154],{"id":140,"slug":141,"name":141},"203","ustawy",{"id":143,"slug":144,"name":144},"205","psychoterapia",{"id":110,"slug":111,"name":112},{"id":147,"slug":148,"name":149},"291","rynek-zdrowia","rynek zdrowia",{"id":151,"slug":152,"name":153},"569","prawo-medyczne","Prawo medyczne",{"id":155,"slug":156,"name":156},"2010","certyfikaty",{"title":131,"description":158,"canonical_url":159,"robots":48},"Artykuł o planowanych zmianach w certyfikacji psychoterapeutów w Polsce, które mają uporządkować kwalifikacje i zapewnić pacjentom większą pewność co do kompetencji terapeutów.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul",{"id":161,"slug":162,"title":163,"excerpt":164,"status":10,"visibility":11,"created_at":165,"published_at":165,"updated_at":165,"url":166,"cover_image_url":167,"author":168,"category":169,"tags":173,"seo":199},"660","orlen-na-morzu-polnocnym-odkrycie-gazu-w-afrodyta","Orlen na Morzu Północnym: odkrycie gazu w Afrodyta i jego dopasowanie do polskiego portfela energetycznego","Orlen Upstream Norway zakończyła wiertania na złożu Afrodyta w Morzu Północnym. Zasoby okazały się ponad dwukrotnie większe niż wcześniejsze założenia. Co to oznacza dla Norwegii, Polski i całego rynku energii? Analizujemy, co stoi za wynikiem i jaki ma on wpływ na przyszłość inwestycji w norweskie złoża.","2026-10-29T10:22:30+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Forlen-na-morzu-polnocnym-odkrycie-gazu-w-afrodyta","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F0e0Jteity1EucDJEhOoezL7XIfvgpznfvnt8wGal.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":170,"slug":171,"name":172},"24","biznes","Biznes",[174,177,181,184,188,192,196],{"id":175,"slug":176,"name":176},"753","energia",{"id":178,"slug":179,"name":180},"2004","orlen","Orlen",{"id":182,"slug":183,"name":183},"2005","gaz",{"id":185,"slug":186,"name":187},"2006","afrodyta","Afrodyta",{"id":189,"slug":190,"name":191},"2007","morze-polnocne","Morze Północne",{"id":193,"slug":194,"name":195},"2008","norwegia","Norwegia",{"id":197,"slug":198,"name":198},"2009","upstream",{"title":200,"description":201,"canonical_url":202,"robots":48},"Orlen Upstream Norway ogłasza odkrycie gazu w Afrodyta na Morzu Północnym","Orlen Upstream Norway zakończyła wiercenia na złożu Afrodyta. Zasoby okazały się ponad dwukrotnie większe niż wcześniejsze szacunki. Analizujemy konsekwencje dla Norwegii i Polski.","https:\u002F\u002Fwww.polsatnews.pl\u002Fwiadomosc\u002F2026-10-29\u002Fwielkie-odkrycie-na-morzu-polnocnym-orlen-znalazl-gaz-w-norwegii\u002F",{"id":204,"slug":205,"title":206,"excerpt":207,"status":10,"visibility":11,"created_at":208,"published_at":208,"updated_at":208,"url":209,"cover_image_url":210,"author":211,"category":212,"tags":216,"seo":235},"659","czy-ai-zaprojektowala-lek-przyszlosci-pierwszy-przypadek-terapii-bakteriofagi","Czy AI zaprojektowała lek przyszłości? Pierwszy przypadek terapii bakteriofagowej zaprojektowanej przez sztuczną inteligencję","Pierwszy w historii przypadek podania pacjentowi bakteriofaga zaprojektowanego przez AI w terapii ostatniej szansy otwiera nowy rozdział w medycynie.","2026-10-29T09:03:53+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fczy-ai-zaprojektowala-lek-przyszlosci-pierwszy-przypadek-terapii-bakteriofagi","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F3HBjo0D9Z3EXsswqigtJCz5ljLqd8d09WRkAP5Dx.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":213,"slug":214,"name":215},"23","innowacje","Innowacje",[217,219,223,227,231],{"id":218,"slug":214,"name":214},"499",{"id":220,"slug":221,"name":222},"1030","ai-w-medycynie","AI w medycynie",{"id":224,"slug":225,"name":226},"2001","terapia-bakteriofagowa","terapia bakteriofagowa",{"id":228,"slug":229,"name":230},"2002","bakteriofagi-zaprojektowane-przez-ai","bakteriofagi zaprojektowane przez AI",{"id":232,"slug":233,"name":234},"2003","terapia-ostatniej-szansy","terapia ostatniej szansy",{"title":236,"description":237,"canonical_url":238,"robots":48},"Czy AI zaprojektowała lek przyszłości? Pierwszy przypadek terapii bakteriofagowej","Opis przełomowego przypadku terapii bakteriofagowej zaprojektowanej przez sztuczną inteligencję. Jak AI zmienia możliwości leczenia infekcji opornych na antybiotyki.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fczy-ai-zaprojektowala-lek-przyszlosci",{"first":240,"last":241,"prev":242,"next":243},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=1","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=109",null,"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=2",{"current_page":245,"from":245,"last_page":246,"links":247,"path":298,"per_page":271,"to":271,"total":299},1,109,[248,251,253,256,260,264,268,272,276,280,284,288,290,294,296],{"url":242,"label":249,"page":242,"active":250},"« Previous",false,{"url":240,"label":16,"page":245,"active":252},true,{"url":243,"label":254,"page":255,"active":250},"2",2,{"url":257,"label":258,"page":259,"active":250},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=3","3",3,{"url":261,"label":262,"page":263,"active":250},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=4","4",4,{"url":265,"label":266,"page":267,"active":250},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=5","5",5,{"url":269,"label":270,"page":271,"active":250},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=6","6",6,{"url":273,"label":274,"page":275,"active":250},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=7","7",7,{"url":277,"label":278,"page":279,"active":250},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=8","8",8,{"url":281,"label":282,"page":283,"active":250},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=9","9",9,{"url":285,"label":286,"page":287,"active":250},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=10","10",10,{"url":242,"label":289,"active":250},"...",{"url":291,"label":292,"page":293,"active":250},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=108","108",108,{"url":241,"label":295,"page":246,"active":250},"109",{"url":243,"label":297,"page":255,"active":250},"Next »","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles",651]