[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-strazacy-i-ratownicy-pod-lupa-naukowcow-firegen-live":3,"article-related-strazacy-i-ratownicy-pod-lupa-naukowcow-firegen":50},{"data":4},{"id":5,"slug":6,"title":7,"excerpt":8,"content":9,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":13,"cover_image_url":14,"author":15,"category":19,"tags":23,"seo":45},"708","strazacy-i-ratownicy-pod-lupa-naukowcow-firegen","Strażacy i ratownicy pod lupą naukowców: FIREGEN bada DNA i krew","Projekt FIREGEN łączy laboratorium z akcją ratowniczą. Naukowcy badają wpływ szkodliwych czynników pracy na zdrowie strażaków, szukając wczesnych markerów chorób i podstaw profilaktyki.","\u003Cp>Fakt: zdrowie strażaków to nie dodatek do munduru, tylko jego najważniejszy element. Wyobraź sobie, że każda akcja gaśnicza to test na granicy wytrzymałości organizmu. Dym, pył, wysiłek i stres tworzą mieszankę, która zostawia ślady w ciele. I właśnie dlatego naukowcy z projektu FIREGEN robią krok w stronę profilaktyki, a nie tylko leczenia skutków wyczerpującej pracy.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Gdański Uniwersytet Medyczny, Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku i PSP Florian podpisały porozumienie, które otwiera drogę do systemowego badania zdrowia strażaków. Celem jest zrozumienie, jak szkodliwe czynniki pracy wpływają na organizm i czy na ich podstawie można wczesnie wykrywać zapalne procesy, zaburzenia metaboliczne czy inne schorzenia. Nie chodzi o szybkie odpowiedzi, lecz o długofalowy obraz, który pozwoli wprowadzić skuteczne działania profilaktyczne i ograniczyć ryzyko w najtrudniejszych akcjach ratowniczych.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Projekt stawia na analizę DNA i krwi jako dwóch zsynchronizowanych źródeł informacji. DNA to jak instrukcja obsługi organizmu, podpowiadająca, gdzie popełniane są błędy i w jakich mechanizmach kryją się choroby. Krew z kolei pokazuje aktualny stan organizmu, od odczynów zapalnych po parametry metaboliczne obserwowane na bieżąco. Dzięki połączeniu tych danych naukowcy chcą identyfikować marker chorób zanim pojawią się symptomy, a także wskazywać skuteczne strategie profilaktyki – od zmian w szkoleniach po lepsze standardy ochrony dróg oddechowych i skóry podczas akcji.\u003C\u002Fp>\u003Cp>W praktyce to oznacza długofalową obserwację kilkudziesięciu lub setek strażaków, którzy będą regularnie poddawani bezpiecznym badaniom. Badanie nie ogranicza się do jednorazowej wycieczki do laboratorium. To proces, który ma towarzyszyć pracy ratowniczej przez lata, a jego końcowym celem jest zbudowanie wiarygodnego zestawu zależności między środowiskiem pracy a zdrowiem uczestników. Sprawy prywatności trafiają na pierwsze miejsce. Dane medyczne będą przetwarzane w sposób anonimowy, a decyzje o udziale w projekcie podejmują sami badani, po pełnym wyjaśnieniu ryzyk i korzyści.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Projekt FIREGEN jest przykładem modelowej współpracy między ośrodkami akademickimi a służbami reagowania kryzysowego. Wspólne wysiłki GUMed, PSP w Gdańsku i PSP Florian mają realne szanse na odpowiadanie na pytania, które wcześniej były tylko w sferze przypuszczeń. Jeżeli uda się zidentyfikować wczesne markery chorób, to profilaktyka przestaje być działaniem ogólnym i staje się precyzyjną strategią dopasowaną do stylu pracy ratowników. \u003C\u002Fp>\u003Cp>Narrając to szerzej, warto pamiętać o kontekście zdrowia publicznego. Strażacy to grupa zawodowa narażona na czynniki ryzyka, które nie znikają po zakończeniu akcji. Długoterminowe obserwacje i analizy mogą przynieść odpowiedzi, które w praktyce przełożą się na lepsze standardy bezpieczeństwa, mniej absencji i sprawniejszą rekonwalescencję po ciężkich zmianach. FIREGEN to nie tylko projekt naukowy – to próba stworzenia systemu, w którym badania kliniczne i praktyka terenowa idą krok po kroku w tym samym kierunku.\u003C\u002Fp>","published","free","2026-11-03T16:22:37+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fstrazacy-i-ratownicy-pod-lupa-naukowcow-firegen","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F32vEBoL1uFiKUdgGwYZ41ymNF0w7VTV4vlFi5K4g.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},"1","redakcja-zerio","Redakcja zerio",{"id":20,"slug":21,"name":22},"21","uslugi-medyczne","Usługi medyczne",[24,27,30,33,37,41],{"id":25,"slug":26,"name":26},"4","profilaktyka",{"id":28,"slug":29,"name":29},"191","zdrowie",{"id":31,"slug":32,"name":32},"196","badania",{"id":34,"slug":35,"name":36},"2045","dna","DNA",{"id":38,"slug":39,"name":40},"2124","firegen","FIREGEN",{"id":42,"slug":43,"name":44},"2125","strazacy","strażacy",{"title":46,"description":47,"canonical_url":48,"robots":49},"Strażacy i ratownicy: FIREGEN bada DNA i krew","Projekt FIREGEN analizuje wpływ szkodliwych czynników pracy na zdrowie strażaków, poszukując wczesnych markerów chorób i podstaw profilaktyki.","https:\u002F\u002Fwww.rynekzdrowia.pl\u002FBadania-i-rozwoj\u002FStrazacy-i-ratownicy-pod-lupa-naukowcow-Badania-DNA-i-krwi-w-projekcie-FIREGEN,290822,11.html","index,follow",{"data":51,"links":238,"meta":243},[52,86,122,158,169,209],{"id":53,"slug":54,"title":55,"excerpt":56,"status":10,"visibility":11,"created_at":57,"published_at":57,"updated_at":57,"url":58,"cover_image_url":59,"author":60,"category":61,"tags":62,"seo":82},"711","nowe-finansowanie-szpitali-i-zmiany-w-ratownictwie-nie-bedzie-kary-za-brak-lekarza-w-karetce","Nowe finansowanie szpitali i zmiany w ratownictwie: czy kończy się kara za brak lekarza w karetce?","Ministerstwo Zdrowia proponuje nowe kontrakty i ryczałty, a także odroczenie kar za brak lekarza w karetkach. Analizujemy, co to oznacza dla pacjentów i systemu ratownictwa.","2026-11-03T18:02:38+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fnowe-finansowanie-szpitali-i-zmiany-w-ratownictwie-nie-bedzie-kary-za-brak-lekarza-w-karetce","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FfPhu3Zs46htTS0W0XgvtfoOJjtFo5bXsFPYBBx4I.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":20,"slug":21,"name":22},[63,67,71,74,78],{"id":64,"slug":65,"name":66},"215","nfz","NFZ",{"id":68,"slug":69,"name":70},"290","polityka-zdrowotna","polityka zdrowotna",{"id":72,"slug":73,"name":73},"1609","ratownictwo",{"id":75,"slug":76,"name":77},"2131","finansowanie-szpitali","finansowanie szpitali",{"id":79,"slug":80,"name":81},"2132","karetkowe-zmiany","karetkowe zmiany",{"title":83,"description":84,"canonical_url":85,"robots":49},"Nowe finansowanie szpitali i zmiany w ratownictwie – co oznaczają dla pacjentów","Analiza planu ministerstwa: nowy ryczałt dla wybranych szpitali, odrębne kontrakty NFZ dla centrów zdrowia powiatowych i brak kar za brak lekarza w karetkach. Jak wpłynie na opiekę i koszty.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fnowe-finansowanie-szpitali-i-zmiany-w-ratownictwie-nie-bedzie-kary-za-brak-lekarza-w-karetce",{"id":87,"slug":88,"title":89,"excerpt":90,"status":10,"visibility":11,"created_at":91,"published_at":91,"updated_at":91,"url":92,"cover_image_url":93,"author":94,"category":95,"tags":96,"seo":119},"710","czy-immunoterapia-i-terapie-ukierunkowane-redefiniuja-radykalne-leczenie-raka-pluca","Czy immunoterapia i terapie ukierunkowane redefiniują radykalne leczenie raka płuca?","Immunoterapia i terapie ukierunkowane zaczynają redefiniować radykalne leczenie raka płuca, zwiększając szanse trwałej odpowiedzi na terapię i wprowadzając nowe możliwości operacyjne. Analizujemy, co to oznacza dla pacjentów, lekarzy i systemu opieki zdrowotnej.","2026-11-03T17:41:51+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fczy-immunoterapia-i-terapie-ukierunkowane-redefiniuja-radykalne-leczenie-raka-pluca","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F5NtjhQOVUQ5AhVR3YHjQ8YEilY2UgaMp7TFkuLAB.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":20,"slug":21,"name":22},[97,100,103,107,111,115],{"id":98,"slug":99,"name":99},"441","onkologia",{"id":101,"slug":102,"name":102},"444","immunoterapia",{"id":104,"slug":105,"name":106},"536","badania-kliniczne","badania kliniczne",{"id":108,"slug":109,"name":110},"1476","rak-pluca","rak płuca",{"id":112,"slug":113,"name":114},"2129","terapie-ukierunkowane","terapie ukierunkowane",{"id":116,"slug":117,"name":118},"2130","leczenie-radykalne","leczenie radykalne",{"title":89,"description":120,"canonical_url":121,"robots":49},"Analiza wpływu immunoterapii i terapii ukierunkowanych na radykalne leczenie raka płuca oraz perspektywy dla pacjentów z intencją wyleczenia.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fczy-immunoterapia-i-terapie-ukierunkowane-redefiniuja-radykalne-leczenie-raka-pluca",{"id":123,"slug":124,"title":125,"excerpt":126,"status":10,"visibility":11,"created_at":127,"published_at":127,"updated_at":127,"url":128,"cover_image_url":129,"author":130,"category":131,"tags":132,"seo":155},"709","czy-napoje-energetyczne-zagrazaja-sercu-mlodym-doroslym","Czy napoje energetyczne zagrażają sercu młodych dorosłych? Analiza FDA a mit przyczynowy","Analiza FDA sugeruje powiązania między napojami energetycznymi a incydentami sercowymi wśród osób w wieku 18–34 lata, lecz nie potwierdza związku przyczynowego. Artykuł bada mechanizmy, ograniczenia badań i praktyczne implikacje dla młodych dorosłych.","2026-11-03T17:21:38+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fczy-napoje-energetyczne-zagrazaja-sercu-mlodym-doroslym","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FG4EeppxXfh1DbjnHAkSG2u75jJ0IG3C5XUV7wFpo.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":20,"slug":21,"name":22},[133,136,140,144,147,151],{"id":134,"slug":135,"name":135},"41","serce",{"id":137,"slug":138,"name":139},"296","zdrowie-publiczne","zdrowie publiczne",{"id":141,"slug":142,"name":143},"843","napoje-energetyczne","napoje energetyczne",{"id":145,"slug":146,"name":146},"2126","kofeina",{"id":148,"slug":149,"name":150},"2127","badania-fda","badania FDA",{"id":152,"slug":153,"name":154},"2128","mlodzi-dorosli","młodzi dorośli",{"title":125,"description":156,"canonical_url":157,"robots":49},"Analiza FDA sugeruje powiązania między napojami energetycznymi a incydentami sercowymi wśród osób w wieku 18–34 lata, lecz nie potwierdza związku przyczynowego. Artykuł analizuje mechanizmy, ograniczenia badań i praktyczne implikacje.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fnapoje-energetyczne-zawał-serca-mlodych",{"id":5,"slug":6,"title":7,"excerpt":8,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":13,"cover_image_url":14,"author":159,"category":160,"tags":161,"seo":168},{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":20,"slug":21,"name":22},[162,163,164,165,166,167],{"id":25,"slug":26,"name":26},{"id":28,"slug":29,"name":29},{"id":31,"slug":32,"name":32},{"id":34,"slug":35,"name":36},{"id":38,"slug":39,"name":40},{"id":42,"slug":43,"name":44},{"title":46,"description":47,"canonical_url":48,"robots":49},{"id":170,"slug":171,"title":172,"excerpt":173,"status":10,"visibility":11,"created_at":174,"published_at":174,"updated_at":174,"url":175,"cover_image_url":176,"author":177,"category":178,"tags":181,"seo":205},"707","lodowki-zaczynaja-grzac-gis-ostrzega-nowy-rodzaj-cyberatakow","Lodówki zaczynają grzać: GIS ostrzega przed nowym rodzajem cyberataków","Wyobraź sobie lodówkę, która zamiast chłodzić zaczyna grzać. To nie żart techniczny, lecz realne zagrożenie dotykające sklepy i domowe kuchnie. GIS ostrzega przed nowym rodzajem cyberataków na urządzenia chłodnicze, które już przejmują kontrolę nad temperaturą i psują żywność. Polska nie jest bezpieczna.","2026-11-03T16:03:43+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Flodowki-zaczynaja-grzac-gis-ostrzega-nowy-rodzaj-cyberatakow","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FRW5bGc4wq4s3UV2irYEH2WybF1TBQNEpH2uKda8r.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":179,"slug":180,"name":180},"26","nowosci-w-medycynie",[182,186,190,194,197,201],{"id":183,"slug":184,"name":185},"200","cyberbezpieczenstwo","cyberbezpieczeństwo",{"id":187,"slug":188,"name":189},"450","gis","GIS",{"id":191,"slug":192,"name":193},"598","logistyka","Logistyka",{"id":195,"slug":196,"name":196},"2121","cyberataki",{"id":198,"slug":199,"name":200},"2122","chlodnictwo","chłodnictwo",{"id":202,"slug":203,"name":204},"2123","przemysl-spozywczy","przemysł spożywczy",{"title":206,"description":207,"canonical_url":208,"robots":49},"Lodówki zaczynają grzać. GIS ostrzega przed nowym rodzajem cyberataków","GIS ostrzega przed nowym typem cyberataków skierowanych w urządzenia chłodnicze. Artykuł wyjaśnia, jakie to ryzyko dla sklepów, sieci dostaw i konsumentów oraz co można zrobić, by ograniczyć szkody.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Flodowki-zaczynaja-grzac-gis-ostrze",{"id":210,"slug":211,"title":212,"excerpt":213,"status":10,"visibility":11,"created_at":214,"published_at":214,"updated_at":214,"url":215,"cover_image_url":216,"author":217,"category":218,"tags":219,"seo":235},"706","czy-zblizaja-sie-zmiany-w-prawie-aborcyjnym-senackie-komisje-wskazujacy-kierunek","Czy zbliżają się zmiany w prawie aborcyjnym? Senackie komisje wskazują kierunek nowelizacji","Senackie komisje popierają projekt nowelizacji Kodeksu karnego, przewidujący częściową dekryminalizację aborcji i ochronę personelu medycznego w wybranych przypadkach. Artykuł analizuje kontekst i możliwe skutki zmian dla pacjentek, lekarzy i systemu opieki zdrowotnej.","2026-11-03T15:22:57+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fczy-zblizaja-sie-zmiany-w-prawie-aborcyjnym-senackie-komisje-wskazujacy-kierunek","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F9Af3QgkhSEFivWnFwiEH2LBTgMgaz59bP3k4RMlS.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":20,"slug":21,"name":22},[220,221,225,228,232],{"id":28,"slug":29,"name":29},{"id":222,"slug":223,"name":224},"353","polska","Polska",{"id":226,"slug":227,"name":227},"614","prawo",{"id":229,"slug":230,"name":231},"1280","kodeks-karny","kodeks karny",{"id":233,"slug":234,"name":234},"1324","aborcja",{"title":212,"description":236,"canonical_url":237,"robots":49},"Analiza decyzji Senatu w sprawie nowelizacji Kodeksu karnego dotyczącej aborcji i ochrony personelu medycznego.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fczy-zblizaja-sie-zmiany-w-prawie-aborcyjnym",{"first":239,"last":240,"prev":241,"next":242},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=1","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=117",null,"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=2",{"current_page":244,"from":244,"last_page":245,"links":246,"path":296,"per_page":269,"to":269,"total":297},1,117,[247,250,252,255,259,262,266,270,274,278,282,286,288,292,294],{"url":241,"label":248,"page":241,"active":249},"« Previous",false,{"url":239,"label":16,"page":244,"active":251},true,{"url":242,"label":253,"page":254,"active":249},"2",2,{"url":256,"label":257,"page":258,"active":249},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=3","3",3,{"url":260,"label":25,"page":261,"active":249},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=4",4,{"url":263,"label":264,"page":265,"active":249},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=5","5",5,{"url":267,"label":268,"page":269,"active":249},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=6","6",6,{"url":271,"label":272,"page":273,"active":249},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=7","7",7,{"url":275,"label":276,"page":277,"active":249},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=8","8",8,{"url":279,"label":280,"page":281,"active":249},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=9","9",9,{"url":283,"label":284,"page":285,"active":249},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=10","10",10,{"url":241,"label":287,"active":249},"...",{"url":289,"label":290,"page":291,"active":249},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=116","116",116,{"url":240,"label":293,"page":245,"active":249},"117",{"url":242,"label":295,"page":254,"active":249},"Next »","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles",697]