[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-mpox-malpia-ospa-objawy-szczepienie-live":3,"article-related-mpox-malpia-ospa-objawy-szczepienie":48},{"data":4},{"id":5,"slug":6,"title":7,"excerpt":8,"content":9,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":13,"updated_at":14,"url":15,"cover_image_url":16,"author":17,"category":21,"tags":25,"seo":43},"3213","mpox-malpia-ospa-objawy-szczepienie","Mpox (małpia ospa): kogo dotyczy, a kogo straszy","Wokół mpox krążą dwa skrajne mity: że to choroba wyłącznie jednej grupy i że to nic poważnego. Oba są nieprawdziwe. Rozkładamy temat na fakty: drogi zakażenia, objawy i kogo naprawdę dotyczy.","\u003Cp>Mpox, dawniej nazywany małpią ospą, to choroba zakaźna wywołana wirusem z rodziny ortopokswirusów, spokrewnionym z dawnym wirusem ospy prawdziwej. Nazwę zmieniono, bo \"małpia ospa\" była myląca: małpy nie są głównym rezerwuarem wirusa, a nazwa nakręcała stygmatyzację. Po dużej fali w 2022 roku temat wraca, bo w Afryce szerzy się groźniejsza odmiana wirusa.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Dwa mity na start\u003C\u002Fh2>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>\"To choroba tylko gejów.\"\u003C\u002Fstrong> W fali z 2022 roku zakażenia rzeczywiście koncentrowały się wśród mężczyzn mających kontakty z mężczyznami, bo tak rozszedł się wtedy łańcuch transmisji. Ale wirus nie wybiera orientacji. Przenosi się przez bliski kontakt fizyczny, także w gospodarstwie domowym i w rodzinie z dziećmi.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>\"To nic poważnego.\"\u003C\u002Fstrong> U większości zdrowych osób przebieg jest łagodny i samoograniczający się. Ale u dzieci, kobiet w ciąży i osób z obniżoną odpornością bywa ciężki, a groźniejsza odmiana wirusa zwiększa ryzyko powikłań.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Jak się przenosi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Głównie przez bliski kontakt bezpośredni: skóra do skóry, w tym kontakty seksualne, ale też dotyk zmian skórnych, wspólną pościel czy ręczniki oraz drogą kropelkową przy dłuższym bliskim kontakcie twarzą w twarz. To nie jest wirus, który łapie się mijając kogoś na ulicy.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Objawy\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Typowo zaczyna się od gorączki, bólu głowy, mięśni i powiększenia węzłów chłonnych. Potem pojawia się charakterystyczna wysypka, która przechodzi przez kolejne etapy: plamki, grudki, pęcherzyki, krosty, w końcu strupy. Zmiany mogą być bolesne i pojawiać się też w okolicach intymnych, w jamie ustnej czy na dłoniach. Człowiek jest zakaźny, dopóki wszystkie zmiany się nie zagoją.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Klad I i klad II: na czym polega różnica\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Wirus mpox dzieli się na dwie główne linie. Klad II odpowiadał za globalną falę 2022 roku i daje zwykle łagodniejszy przebieg. Klad I, a zwłaszcza jego nowsza odmiana zwana kladem Ib, wiąże się z cięższym przebiegiem i wyższym ryzykiem zgonu. To właśnie klad Ib szerzy się od pewnego czasu w kilku krajach Afryki, gdzie liczbę zachorowań liczy się w dziesiątkach tysięcy, a zgony w setkach. Poza Afryką notuje się pojedyncze zawleczenia, a do Polski klad Ib na razie nie dotarł.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cblockquote>Sensowna postawa to nie panika i nie lekceważenie. Mpox nie szerzy się jak grypa, więc ryzyko dla przeciętnej osoby jest niskie. Ale to realna choroba zakaźna z drogą przenoszenia, którą da się ograniczyć świadomym zachowaniem.\u003C\u002Fblockquote>\n\n\u003Ch2>Szczepienie i co robić\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Istnieje szczepionka przeciw mpox. Nie szczepi się nią całej populacji, lecz osoby z grup podwyższonego ryzyka: personel medyczny i laboratoryjny mający kontakt z chorymi lub wirusem, osoby wyjeżdżające do regionów, gdzie choroba krąży, oraz w ramach profilaktyki poekspozycyjnej po kontakcie z zakażonym. Skutecznego leku przyczynowego brak, leczenie jest głównie objawowe i wspomagające. Przy podejrzeniu (gorączka i wysypka po bliskim kontakcie albo po powrocie z regionu zagrożonego) skontaktuj się z lekarzem i ogranicz bliski kontakt z innymi do czasu wyjaśnienia.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Źródła\u003C\u002Fh2>\n\u003Col class=\"sources\">\n\u003Cli>European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC), mpox\u003C\u002Fli>\u003Cli>World Health Organization, mpox fact sheet\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>","published","free","2026-06-04T20:41:09+00:00","2026-06-04T20:41:00+00:00","2026-06-04T21:33:18+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fmpox-malpia-ospa-objawy-szczepienie","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F01KTA8V7NF7V2DHPKB3BWWH5VC.png",{"id":18,"slug":19,"name":20},"14","anna-wisniewska","Anna Wiśniewska",{"id":22,"slug":23,"name":24},"34","choroby-zakazne","Choroby zakaźne",[26,29,32,35,39],{"id":27,"slug":23,"name":28},"1417","choroby zakaźne",{"id":30,"slug":31,"name":31},"5889","szczepienie",{"id":33,"slug":34,"name":34},"5902","mpox",{"id":36,"slug":37,"name":38},"5903","malpia-ospa","małpia ospa",{"id":40,"slug":41,"name":42},"5904","klad-ib","klad Ib",{"title":44,"description":45,"canonical_url":46,"robots":47},"Mpox (małpia ospa): objawy, drogi zakażenia i szczepienie","Mpox to nie choroba jednej grupy i nie błahostka. Wyjaśniamy objawy, drogi zakażenia, czym różni się klad I od kladu II oraz kiedy szczepienie ma sens.",null,"index,follow",{"data":49,"links":241,"meta":245},[50,82,117,148,179,209],{"id":51,"slug":52,"title":53,"excerpt":54,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":55,"cover_image_url":46,"author":56,"category":60,"tags":64,"seo":79},"3211","krztusiec-objawy-szczepienie-przypominajace","Krztusiec: kaszel, który potrafi trwać tygodniami, i nie dotyczy tylko dzieci","Uporczywy kaszel ciągnący się tygodniami u dorosłego to często niewykryty krztusiec. Brzmi jak choroba dziecięca, ale dorośli chorują i zarażają nim najmłodszych. Tłumaczymy.","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fkrztusiec-objawy-szczepienie-przypominajace",{"id":57,"slug":58,"name":59},"15","marta-zawadzka","Marta Zawadzka",{"id":61,"slug":62,"name":63},"32","infekcje-bakteryjne","Infekcje bakteryjne",[65,66,69,72,76],{"id":30,"slug":31,"name":31},{"id":67,"slug":68,"name":68},"5897","krztusiec",{"id":70,"slug":71,"name":71},"5898","koklusz",{"id":73,"slug":74,"name":75},"5899","whooping-cough","whooping cough",{"id":77,"slug":78,"name":78},"5900","kaszel",{"title":80,"description":81,"canonical_url":46,"robots":47},"Krztusiec: objawy, przebieg i szczepienia przypominające","Krztusiec to nie tylko choroba dzieci. Jak rozpoznać charakterystyczny napadowy kaszel, czemu jest groźny dla niemowląt i kiedy dorosły powinien się doszczepić.",{"id":83,"slug":84,"title":85,"excerpt":86,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":87,"cover_image_url":46,"author":88,"category":92,"tags":96,"seo":114},"3210","infekcje-drozdzakowe-objawy-leczenie","Infekcje drożdżakowe: kiedy to grzybica, a kiedy coś innego","Grzybica intymna to jeden z najczęstszych powodów dyskomfortu, o którym mało kto mówi głośno. Tłumaczymy, co ją wywołuje, jak ją rozpoznać i kiedy samoleczenie to błąd.","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Finfekcje-drozdzakowe-objawy-leczenie",{"id":89,"slug":90,"name":91},"5","aleksandra-maj","Aleksandra Maj",{"id":93,"slug":94,"name":95},"33","infekcje-grzybicze","Infekcje grzybicze",[97,100,104,107,111],{"id":98,"slug":99,"name":99},"1250","objawy",{"id":101,"slug":102,"name":103},"5893","infekcje-drozdzakowe","infekcje drożdżakowe",{"id":105,"slug":106,"name":106},"5894","kandydoza",{"id":108,"slug":109,"name":110},"5895","grzybica-pochwy","grzybica pochwy",{"id":112,"slug":113,"name":113},"5896","candida",{"title":115,"description":116,"canonical_url":46,"robots":47},"Infekcje drożdżakowe: objawy, przyczyny i leczenie","Świąd, pieczenie i serowate upławy. Jak rozpoznać infekcję drożdżakową, co ją wywołuje, kiedy można leczyć ją samodzielnie, a kiedy trzeba iść do lekarza.",{"id":118,"slug":119,"title":120,"excerpt":121,"status":10,"visibility":11,"created_at":122,"published_at":122,"updated_at":122,"url":123,"cover_image_url":46,"author":124,"category":128,"tags":129,"seo":145},"3207","gruzlica-objawy-zakazenie-leczenie","Gruźlica: choroba, którą wielu uważa za przeszłość, a wciąż jest wśród nas","Gruźlica brzmi jak choroba z podręcznika historii, ale wciąż należy do najczęstszych śmiertelnych infekcji na świecie. Pokazujemy, jak ją rozpoznać i czemu leczenie jest długie.","2026-06-04T20:41:08+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fgruzlica-objawy-zakazenie-leczenie",{"id":125,"slug":126,"name":127},"19","tomasz-wrobel","Tomasz Wróbel",{"id":61,"slug":62,"name":63},[130,131,135,138,141],{"id":98,"slug":99,"name":99},{"id":132,"slug":133,"name":134},"2191","gruzlica","gruźlica",{"id":136,"slug":137,"name":137},"5507","leczenie",{"id":139,"slug":140,"name":140},"5885","tuberculosis",{"id":142,"slug":143,"name":144},"5886","pratki","prątki",{"title":146,"description":147,"canonical_url":46,"robots":47},"Gruźlica: objawy, zakażenie utajone i zasady leczenia","Przewlekły kaszel, nocne poty i chudnięcie. Jak rozpoznać gruźlicę, czym różni się zakażenie utajone od czynnej choroby i czemu leczenie trwa miesiącami.",{"id":149,"slug":150,"title":151,"excerpt":152,"status":10,"visibility":11,"created_at":122,"published_at":122,"updated_at":122,"url":153,"cover_image_url":46,"author":154,"category":155,"tags":159,"seo":176},"3205","denga-objawy-profilaktyka-tropiki","Denga: tropikalna gorączka, która rozszerza zasięg wraz z klimatem","Denga to jedna z najszybciej rozprzestrzeniających się chorób przenoszonych przez komary, a zmiany klimatu poszerzają jej zasięg. Dla podróżnika to realne ryzyko, nie egzotyka.","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fdenga-objawy-profilaktyka-tropiki",{"id":18,"slug":19,"name":20},{"id":156,"slug":157,"name":158},"31","choroby-tropikalne","Choroby tropikalne",[160,163,166,169,173],{"id":161,"slug":162,"name":162},"5878","denga",{"id":164,"slug":165,"name":165},"5879","dengue",{"id":167,"slug":168,"name":168},"5880","komary",{"id":170,"slug":171,"name":172},"5881","medycyna-podrozy","medycyna podróży",{"id":174,"slug":175,"name":175},"5882","tropiki",{"title":177,"description":178,"canonical_url":46,"robots":47},"Denga: objawy, profilaktyka i ryzyko w podróży","Gorączka, silny ból głowy i mięśni po powrocie z tropików mogą oznaczać dengę. Jak rozpoznać objawy, jak się chronić i czemu drugie zakażenie bywa groźniejsze.",{"id":180,"slug":181,"title":182,"excerpt":183,"status":10,"visibility":11,"created_at":184,"published_at":13,"updated_at":185,"url":186,"cover_image_url":187,"author":188,"category":189,"tags":193,"seo":206},"3224","zapalenie-pluc-objawy-leczenie","Zapalenie płuc: objawy, które odróżniają je od przeziębienia","Zapalenie płuc rzadko zaczyna się dramatycznie. Częściej wygląda jak przeziębienie, które nie chce przejść. Pokazujemy, co odróżnia jedno od drugiego i kiedy zwłoka jest groźna.","2026-06-04T20:41:10+00:00","2026-06-04T21:04:23+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fzapalenie-pluc-objawy-leczenie","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F01KTA76NN9TCCMY1E97DEA31M8.png",{"id":18,"slug":19,"name":20},{"id":190,"slug":191,"name":192},"38","infekcje-drog-oddechowych","Infekcje dróg oddechowych",[194,195,196,199,203],{"id":98,"slug":99,"name":99},{"id":136,"slug":137,"name":137},{"id":197,"slug":198,"name":198},"5628","infekcje",{"id":200,"slug":201,"name":202},"5932","zapalenie-pluc","zapalenie płuc",{"id":204,"slug":205,"name":205},"5933","pneumonia",{"title":207,"description":208,"canonical_url":46,"robots":47},"Zapalenie płuc: objawy, leczenie i kiedy iść do lekarza","Jak rozpoznać zapalenie płuc i odróżnić je od zwykłego przeziębienia. Objawy, przyczyny bakteryjne i wirusowe, leczenie oraz najważniejsze sygnały alarmowe.",{"id":210,"slug":211,"title":212,"excerpt":213,"status":10,"visibility":11,"created_at":184,"published_at":13,"updated_at":214,"url":215,"cover_image_url":216,"author":217,"category":221,"tags":225,"seo":238},"3223","zapalenie-opon-mozgowo-rdzeniowych-objawy","Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: objawy, których nie wolno przeoczyć","Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych potrafi rozwinąć się w godziny. Część postaci jest stanem zagrożenia życia. Pokazujemy zestaw objawów, przy którym nie czeka się do rana.","2026-06-04T21:09:54+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fzapalenie-opon-mozgowo-rdzeniowych-objawy","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F01KTA7GGX9JWN9EN6HAZC6SJNR.png",{"id":218,"slug":219,"name":220},"6","piotr-lis","Piotr Lis",{"id":222,"slug":223,"name":224},"28","infekcje-wirusowe","Infekcje wirusowe",[226,227,228,232,235],{"id":98,"slug":99,"name":99},{"id":197,"slug":198,"name":198},{"id":229,"slug":230,"name":231},"5929","zapalenie-opon-mozgowych","zapalenie opon mózgowych",{"id":233,"slug":234,"name":234},"5930","meningitis",{"id":236,"slug":237,"name":237},"5931","neuroinfekcje",{"title":239,"description":240,"canonical_url":46,"robots":47},"Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: objawy i kiedy działać","Sztywność karku, wysoka gorączka, silny ból głowy i światłowstręt. Jak rozpoznać zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i dlaczego liczy się każda godzina.",{"first":242,"last":243,"prev":46,"next":244},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=1","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=519","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=2",{"current_page":246,"from":246,"last_page":247,"links":248,"path":298,"per_page":271,"to":271,"total":299},1,519,[249,252,255,258,262,266,269,272,276,280,284,288,290,294,296],{"url":46,"label":250,"page":46,"active":251},"« Previous",false,{"url":242,"label":253,"page":246,"active":254},"1",true,{"url":244,"label":256,"page":257,"active":251},"2",2,{"url":259,"label":260,"page":261,"active":251},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=3","3",3,{"url":263,"label":264,"page":265,"active":251},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=4","4",4,{"url":267,"label":89,"page":268,"active":251},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=5",5,{"url":270,"label":218,"page":271,"active":251},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=6",6,{"url":273,"label":274,"page":275,"active":251},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=7","7",7,{"url":277,"label":278,"page":279,"active":251},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=8","8",8,{"url":281,"label":282,"page":283,"active":251},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=9","9",9,{"url":285,"label":286,"page":287,"active":251},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=10","10",10,{"url":46,"label":289,"active":251},"...",{"url":291,"label":292,"page":293,"active":251},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=518","518",518,{"url":243,"label":295,"page":247,"active":251},"519",{"url":244,"label":297,"page":257,"active":251},"Next »","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles",3113]