[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-gdansk-rusza-life-mums-aplikacja-chroni-ciezarne-przed-wieczna-chemia-live":3,"article-related-gdansk-rusza-life-mums-aplikacja-chroni-ciezarne-przed-wieczna-chemia":48},{"data":4},{"id":5,"slug":6,"title":7,"excerpt":8,"content":9,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":13,"cover_image_url":14,"author":15,"category":19,"tags":23,"seo":44},"290","gdansk-rusza-life-mums-aplikacja-chroni-ciezarne-przed-wieczna-chemia","Gdańsk: rusza LIFE MUMs. Aplikacja chroni ciężarne przed wieczną chemią","Międzynarodowy projekt LIFE MUMs w Gdańsku ma chronić kobiety w ciąży przed ekspozycją na substancje zaburzające gospodarkę hormonalną. Aplikacja LIFE MUMs ma być praktycznym narzędziem w codziennych wyborach, a nie pustą deklaracją.","\u003Cp>Czy ktoś z nas zastanawia się, ile chemii towarzyszy kobiecie w ciąży każdego dnia. W Gdańsku rusza LIFE MUMs, projekt międzynarodowy z partnerami z ośmiu krajów UE. Celem jest ochrona ciężarnych i planujących ciążę przed codzienną ekspozycją na substancje zaburzające gospodarkę hormonalną. Aplikacja LIFE MUMs ma być praktycznym narzędziem w tej pracy, a nie pustą deklaracją.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>To nie kolejny raport specjalistów, tylko próba przełożenia wiedzy o endokrynnych disruptorach na konkretne działania dla kobiet. Wyobraź sobie, że codzienna droga do pracy, kosmetyki i opakowania mogą wpływać na rozwój dziecka. LIFE MUMs stawia na weryfikowalne rozwiązania i bliską współpracę z użytkownikami, aby ograniczyć te ryzyka już na etapie planowania rodziny.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W artykule omówię, co oznacza ten projekt dla przyszłych mam, dla praktyki lekarskiej i dla polityk zdrowotnych Unii. Zajrzymy do źródeł i zobaczymy, co realnie może zmienić się w domach i na co zwracać uwagę już dziś.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Czym są substancje zaburzające gospodarkę hormonalną i dlaczego to problem dla ciężarnych\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>EDC to chemiczne czynniki obecne w otoczeniu, które mogą wpływać na układ hormonalny człowieka. Mogą pochodzić z plastiku, kosmetyków, detergentów i niektórych pestycydów. Mechanizm jest prosty: cząsteczka wchodzi w interakcję z receptorami hormonalnymi i zmienia tempo pracy organizmu. Dla kobiety w ciąży to ważne, bo rozwój płodu przebiega w wrażliwych momentach na takie sygnały. Nie chodzi o pojedynczy składnik, lecz o sumę ekspozycji, która rośnie w miastach, domach i miejscach pracy. LIFE MUMs skupia się na identyfikowaniu źródeł ekspozycji i dostarczaniu praktycznych rozwiązań.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Jak LIFE MUMs działa w praktyce i ile jest w tym międzynarodowej współpracy\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>W projekcie bierze udział osiem krajów Unii Europejskiej, co przekłada się na zestaw wspólnych standardów i wymianę doświadczeń. Celem jest nie tylko obserwacja, lecz i tworzenie narzędzi, które pomagają kobietom ograniczyć kontakt z substancjami zaburzającymi gospodarkę hormonalną. W praktyce oznacza to współpracę naukowców, klinicystów i deweloperów, którzy pracują nad aplikacją LIFE MUMs jako centralnym punktem edukacji i wsparcia. Aplikacja ma mieć funkcje oceny ryzyka, powiadomień i porad dotyczących codziennych wyborów, od wyników zakupów po kontakt z kosmetykami. Wdrażanie takiego narzędzia w różnych krajach wymaga zrozumienia różnic kulturowych i regulacyjnych, a jednocześnie daje możliwość opracowania uniwersalnych zasad ochrony zdrowia.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Codzienność a ograniczanie ekspozycji. Kilka praktycznych przykładów\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Wyobraź sobie prostą zmianę w domu. Rezygnacja z plastikowych butelek na rzecz opakowań stalowych to nie tylko moda, to ograniczenie kontaktu z chemikaliami stosowanymi do tworzenia plastiku. Wyobraź sobie także, że wybór kosmetyków bez potencjalnie szkodliwych składników staje się standardem, a nie wyjątkiem. LIFE MUMs stawia na edukację, prostotę wyborów i jasne rekomendacje, które pomagają podejmować decyzje bez konieczności zagłębiania się w skomplikowane badania. Innym przykładem może być ograniczenie ekspozycji w miejscu pracy poprzez lepsze wentylowanie pomieszczeń i stosowanie bezpiecznych środków sprzątających. Takie zmiany nie wymagają rewolucji, a jedynie zestawu narzędzi i praktycznych wskazówek, które mogą być zastosowane przez każdą przyszłą mamę, niezależnie od miejsca zamieszkania.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Znaczenie dla zdrowia publicznego i przyszłości polityk zdrowotnych\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Projekt LIFE MUMs wpisuje się w szeroki kontekst polityki zdrowotnej Unii Europejskiej, która stawia na ochronę zdrowia matki i dziecka oraz redukcję ekspozycji na substancje zaburzające gospodarkę hormonalną. W praktyce oznacza to, że wyniki pracy z Gdańska i partnerów z ośmiu krajów będą użyte do opracowania rekomendacji dla regulacji i standardów bezpieczeństwa w produktach codziennego użytku. Wspólne doświadczenia mogą prowadzić do ujednolicenia etykietowania składników, lepszych procedur oceny ryzyka i wytycznych dla firm produkujących kosmetyki, opakowania oraz środki czystości. To nie jest abstrakcyjna dyskusja; to plan działania, który może ograniczyć ekspozycję na EDC na poziomie populacji, a tym samym przynieść realne korzyści zdrowotne w kolejnych pokoleniach.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Co dalej i jak śledzić postęp projektu LIFE MUMs\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Najważniejsze pytanie to, co każdy z nas może zrobić już dziś. Po pierwsze warto śledzić komunikaty z LIFE MUMs i podobnych inicjatyw, a także zwracać uwagę na etykiety i rekomendacje dotyczące używania kosmetyków i opakowań. Po drugie to pytanie do lokalnych placówek medycznych, czy znają zakres działań projektu i czy oferują wsparcie edukacyjne dla ciężarnych. Po trzecie warto spojrzeć na własne nawyki i przeanalizować, w jakim stopniu codzienne decyzje mogą ograniczyć ekspozycję na EDC. Wyobraź sobie, że za kilka lat powiesz, że to ty wprowadziła lub wprowadziłeś pewne zmiany w domu, a projekt LIFE MUMs był pomocnym wsparciem. Tekst nie obiecuje cudów, ale pokazuje, że drobne decyzje mają znaczenie i że międzynarodowa współpraca potrafi ułatwić ten proces.\u003C\u002Fp>","published","free","2026-09-29T18:24:21+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fgdansk-rusza-life-mums-aplikacja-chroni-ciezarne-przed-wieczna-chemia","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FLyCya0LF5GFSpkEWzjdam1zaxsl960E02SrzpJiw.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},"1","redakcja-zerio","Redakcja zerio",{"id":20,"slug":21,"name":22},"21","uslugi-medyczne","Usługi medyczne",[24,28,32,36,40],{"id":25,"slug":26,"name":27},"31","ciaza","ciąża",{"id":29,"slug":30,"name":31},"296","zdrowie-publiczne","zdrowie publiczne",{"id":33,"slug":34,"name":35},"1062","edc","EDC",{"id":37,"slug":38,"name":39},"1063","life-mums","Life MUMs",{"id":41,"slug":42,"name":43},"1064","ochrona-srodowiska","ochrona środowiska",{"title":7,"description":45,"canonical_url":46,"robots":47},"Międzynarodowy projekt LIFE MUMs z udziałem ośmiu krajów UE ma chronić kobiety w ciąży i planujące ciążę przed ekspozycją na substancje zaburzające gospodarkę hormonalną. Artykuł o inicjatywie.","https:\u002F\u002Fwww.rynekzdrowia.pl\u002FSerwis-Ginekologia-i-poloznictwo\u002FGdansk-ruszyl-projekt-LIFE-MUMs-Aplikacja-ma-chronic-ciezarne-przed-wieczna-chemia,289424,209.html","index,follow",{"data":49,"links":273,"meta":278},[50,60,100,150,191,226],{"id":5,"slug":6,"title":7,"excerpt":8,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":12,"updated_at":12,"url":13,"cover_image_url":14,"author":51,"category":52,"tags":53,"seo":59},{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":20,"slug":21,"name":22},[54,55,56,57,58],{"id":33,"slug":34,"name":35},{"id":37,"slug":38,"name":39},{"id":25,"slug":26,"name":27},{"id":29,"slug":30,"name":31},{"id":41,"slug":42,"name":43},{"title":7,"description":45,"canonical_url":46,"robots":47},{"id":61,"slug":62,"title":63,"excerpt":64,"status":10,"visibility":11,"created_at":65,"published_at":65,"updated_at":65,"url":66,"cover_image_url":67,"author":68,"category":69,"tags":73,"seo":96},"289","kosiniak-kamysz-zastrzyk-350-mln-zl-dla-polskiej-zbrojeniowki","Kosiniak-Kamysz ogłasza zastrzyk 350 mln zł dla polskiej zbrojeniówki","Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiedział przekazanie 350 mln zł dla 86 firm i instytucji na utrzymanie i rozwój zdolności Wojsku Polskiemu, co ma wzmocnić polski przemysł zbrojeniowy i jego gotowość.","2026-09-29T18:22:22+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fkosiniak-kamysz-zastrzyk-350-mln-zl-dla-polskiej-zbrojeniowki","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FI24vGkf9Eoi6P7Rt9a9EwSZ5Z5wHrJ1WN4tOBl38.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":70,"slug":71,"name":72},"24","biznes","Biznes",[74,78,82,85,88,92],{"id":75,"slug":76,"name":77},"1057","zbrojeniowka","zbrojeniówka",{"id":79,"slug":80,"name":81},"1058","mon","MON",{"id":83,"slug":84,"name":84},"1059","kosiniak-kamysz",{"id":86,"slug":87,"name":87},"301","finansowanie",{"id":89,"slug":90,"name":91},"1060","gotowosc-wojska-polskiego","gotowość Wojska Polskiego",{"id":93,"slug":94,"name":95},"1061","polski-przemysl-obronny","polski przemysł obronny",{"title":97,"description":98,"canonical_url":99,"robots":47},"350 mln zł dla polskiej zbrojeniówki – co to oznacza","Analiza wpływu wsparcia MON dla 86 firm i instytucji na polski przemysł obronny i gotowość Wojska Polskiego.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fkosiniak-kamysz-350-mln-zbrojeniówka",{"id":101,"slug":102,"title":103,"excerpt":104,"status":10,"visibility":11,"created_at":105,"published_at":105,"updated_at":105,"url":106,"cover_image_url":107,"author":108,"category":109,"tags":113,"seo":146},"288","cyberatak-fakturownia-co-zrobic-uzytkownikom-i-firmom","Cyberatak na Fakturownia: co teraz zrobić użytkownikom i firmom?","Incydent dotknął użytkowników Fakturowni. Eksperci przypominają o prostych krokach, które ograniczają ryzyko kolejnych ataków.","2026-09-29T17:21:41+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fcyberatak-fakturownia-co-zrobic-uzytkownikom-i-firmom","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FVU2xOkLgpAwSm1y5cCdmG9cYQaen36NvGwcWxuWc.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":110,"slug":111,"name":112},"23","innowacje","Innowacje",[114,118,121,124,128,132,135,138,142],{"id":115,"slug":116,"name":117},"200","cyberbezpieczenstwo","cyberbezpieczeństwo",{"id":119,"slug":120,"name":120},"1051","fakturownia",{"id":122,"slug":123,"name":123},"995","cyberatak",{"id":125,"slug":126,"name":127},"672","bezpieczenstwo-danych","bezpieczenstwo danych",{"id":129,"slug":130,"name":131},"1052","ochrona-konta","ochrona konta",{"id":133,"slug":134,"name":134},"1053","2fa",{"id":136,"slug":137,"name":137},"1054","haslo",{"id":139,"slug":140,"name":141},"1055","kopia-zapasowa","kopia zapasowa",{"id":143,"slug":144,"name":145},"1056","menedzer-hasel","menedzer hasel",{"title":147,"description":148,"canonical_url":149,"robots":47},"Cyberatak na Fakturownia: co zrobić teraz","Analiza incydentu i praktyczne kroki dla użytkowników, by chronić konta i dane po cyberataku na Fakturownia.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fcyberatak-fakturownia-co-zrobic",{"id":151,"slug":152,"title":153,"excerpt":154,"status":10,"visibility":11,"created_at":155,"published_at":155,"updated_at":155,"url":156,"cover_image_url":157,"author":158,"category":159,"tags":160,"seo":187},"287","kryzys-w-ukrainskim-przemysle-metalurgicznym-katastrofalny-impakt","Kryzys w ukraińskim przemyśle metalurgicznym: katastrofalny impakt na gospodarkę i łańcuchy dostaw","Ukraiński przemysł metalurgiczny stoi na krawędzi katastrofy po serii rosyjskich ataków, które zniszczyły zakłady i zablokowały produkcję stali.","2026-09-29T14:42:01+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fkryzys-w-ukrainskim-przemysle-metalurgicznym-katastrofalny-impakt","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FJD24vyZLhyOGt16pP5s8RCuL5w9cTidfRF3g0Xfl.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":70,"slug":71,"name":72},[161,165,168,172,175,179,183],{"id":162,"slug":163,"name":164},"1045","ukraina","Ukraina",{"id":166,"slug":167,"name":167},"1046","metalurgia",{"id":169,"slug":170,"name":171},"1047","kryzys-przemyslowy","kryzys przemysłowy",{"id":173,"slug":174,"name":174},"753","energia",{"id":176,"slug":177,"name":178},"1048","rosja","Rosja",{"id":180,"slug":181,"name":182},"1049","metinvest","Metinvest",{"id":184,"slug":185,"name":186},"1050","ukrainska-gospodarka","ukraińska gospodarka",{"title":188,"description":189,"canonical_url":190,"robots":47},"Kryzys w ukraińskiej metalurgii: katastrofalny impakt na gospodarkę i łańcuchy dostaw","Analiza skutków ataków na ukraiński sektor metalurgiczny i ich wpływ na gospodarkę, eksport oraz europejskie łańcuchy dostaw.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fkryzys-w-ukrainskiej-metalurgicznym-przemysle",{"id":192,"slug":193,"title":194,"excerpt":195,"status":10,"visibility":11,"created_at":196,"published_at":196,"updated_at":196,"url":197,"cover_image_url":198,"author":199,"category":200,"tags":201,"seo":223},"286","mercosur-tsue-polityczny-teatr-biznes","Mercosur, TSUE i polityczny teatr w polskim biznesie","Decyzja Trybunału Sprawiedliwości UE o odrzuceniu wniosku Polski o zawieszenie umowy UE–Mercosur wywołała falę komentarzy i podsumowań. To nie tylko spór prawny, to test dla biznesu, rządu i opinii publicznej, jak daleko polityka potrafi zajść w decyzjach o handlu.","2026-09-29T14:01:51+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fmercosur-tsue-polityczny-teatr-biznes","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002Fzm0pcBlid0b5SaIVS2rlqS6dMDEw5EZXY0F4Sbl2.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":70,"slug":71,"name":72},[202,206,210,214,217,220],{"id":203,"slug":204,"name":205},"1042","mercosur","Mercosur",{"id":207,"slug":208,"name":209},"1043","tsue","TSUE",{"id":211,"slug":212,"name":213},"1044","handel-miedzynarodowy","handel międzynarodowy",{"id":215,"slug":216,"name":216},"755","polityka",{"id":218,"slug":219,"name":219},"401","gospodarka",{"id":221,"slug":222,"name":222},"614","prawo",{"title":194,"description":224,"canonical_url":225,"robots":47},"Analiza decyzji TSUE o odrzuceniu wniosku Polski o zawieszenie umowy UE–Mercosur oraz jej wpływu na biznes i politykę. Spór pokazuje, jak polityka kształtuje koszty i możliwości polskich przedsiębiorstw.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fmercosur-tsue-polityczny-teatr-biznes",{"id":227,"slug":228,"title":229,"excerpt":230,"status":10,"visibility":11,"created_at":231,"published_at":231,"updated_at":231,"url":232,"cover_image_url":233,"author":234,"category":235,"tags":236,"seo":269},"285","audyt-w-najwiekszym-oddziale-psychologow-byl-czlonk-zarzadu-ostrzegalem-od-poczatku","Audyt w największym oddziale psychologów: były członek zarządu ostrzegałem od początku","Audyt w największym oddziale psychologów wywołał falę pytań o przeszłość lidera i transparentność finansów. Były członek zarządu, Patryk Hałajczak, ma za sobą wyrok za posługiwanie się kupionym dyplomem psychologa. Zarząd zadeklarował ostre stanowisko i zapowiedział audyt. Ta historia to próba zrozumienia, co stoi za decyzjami podejmowanymi w stowarzyszeniu zajmującym się zdrowiem psychicznym obywateli.","2026-09-29T13:21:59+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Faudyt-w-najwiekszym-oddziale-psychologow-byl-czlonk-zarzadu-ostrzegalem-od-poczatku","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FPcGFfn8Z1Yi8XJvIPT67sQqjMKXRg9GEPbUC6HXj.png",{"id":16,"slug":17,"name":18},{"id":20,"slug":21,"name":22},[237,241,244,248,251,254,258,262,265],{"id":238,"slug":239,"name":240},"1036","audyt","Audyt",{"id":242,"slug":243,"name":243},"195","psychologia",{"id":245,"slug":246,"name":247},"784","polskie-towarzystwo-psychologiczne","Polskie Towarzystwo Psychologiczne",{"id":249,"slug":250,"name":250},"1037","skandal",{"id":252,"slug":253,"name":253},"582","finanse",{"id":255,"slug":256,"name":257},"1038","zgloszenia","zgłoszenia",{"id":259,"slug":260,"name":261},"1039","przeszlosc","przeszłość",{"id":263,"slug":264,"name":264},"1040","dyplom",{"id":266,"slug":267,"name":268},"1041","ostrzezenia","ostrzeżenia",{"title":270,"description":271,"canonical_url":272,"robots":47},"Audyt w największym oddziale psychologów: ostrzał przeszłości i przyszłość nadzoru finansów","Analiza audytu finansowego w największym oddziale Polskiego Towarzystwa Psychologicznego i roli byłego członka zarządu, który miał negatywnie wpływać na wizerunek organizacji.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Faudyt-w-najwiekszym-oddziale-psychologow",{"first":274,"last":275,"prev":276,"next":277},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=1","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=48",null,"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=2",{"current_page":279,"from":279,"last_page":280,"links":281,"path":332,"per_page":305,"to":305,"total":333},1,48,[282,285,287,290,294,298,302,306,310,314,318,322,324,328,330],{"url":276,"label":283,"page":276,"active":284},"« Previous",false,{"url":274,"label":16,"page":279,"active":286},true,{"url":277,"label":288,"page":289,"active":284},"2",2,{"url":291,"label":292,"page":293,"active":284},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=3","3",3,{"url":295,"label":296,"page":297,"active":284},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=4","4",4,{"url":299,"label":300,"page":301,"active":284},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=5","5",5,{"url":303,"label":304,"page":305,"active":284},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=6","6",6,{"url":307,"label":308,"page":309,"active":284},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=7","7",7,{"url":311,"label":312,"page":313,"active":284},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=8","8",8,{"url":315,"label":316,"page":317,"active":284},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=9","9",9,{"url":319,"label":320,"page":321,"active":284},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=10","10",10,{"url":276,"label":323,"active":284},"...",{"url":325,"label":326,"page":327,"active":284},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=47","47",47,{"url":275,"label":329,"page":280,"active":284},"48",{"url":277,"label":331,"page":289,"active":284},"Next »","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles",283]